Amazon Web Services đã ngừng sử dụng thỏa thuận bảo mật, thường được gọi tắt là NDA. Công ty từng dùng thỏa thuận này khi làm việc với các cơ quan chính quyền để xin phê duyệt trung tâm dữ liệu mới. Giám đốc điều hành AWS Matt Garman công bố thay đổi giữa lúc Amazon đối mặt với những nghi ngại về tính minh bạch. Các tranh cãi khác liên quan đến tác động của trung tâm dữ liệu đối với điện, nước, phát thải và cộng đồng.
Theo bài viết của TechCrunch ngày 3/10/2026, tuyên bố về NDA chỉ chiếm một câu trong bài viết dài của Amazon về trung tâm dữ liệu.
Phần còn lại phản hồi bốn chỉ trích chính. Các cơ sở này bị cho là dùng quá nhiều nước, làm tăng giá điện và phát thải quá lớn. Một chỉ trích khác là chúng không mang lại lợi ích đáng kể cho địa phương.
Nội dung thay đổi và điểm nóng minh bạch
Việc Amazon ngừng dùng NDA giải quyết một phần mối lo về cách các dự án trung tâm dữ liệu được phê duyệt. Theo Erin Brockovich, nhiều dự án chỉ được công bố sau khi giấy phép đã được cấp. Quan chức và nhà phát triển cũng bị cho là không công khai đầy đủ quá trình xem xét.
Nhà hoạt động môi trường Erin Brockovich cho biết khiếu nại phổ biến nhất mà bà nghe được liên quan đến tính minh bạch. Theo mô tả của Brockovich, nhiều dự án chỉ được công bố sau khi đã có giấy phép. Nhà phát triển không trả lời liên hệ, còn quan chức địa phương ký NDA trước khi người dân lân cận biết dự án đang được xem xét.
Phản ứng này đã dẫn tới những biện pháp cụ thể. New York công bố tạm dừng cấp phép cho các trung tâm dữ liệu lớn trong một năm. Garman cho biết hơn 100 đề xuất tạm dừng tương tự đang được xem xét trên khắp nước Mỹ.
Garman cảnh báo rằng Mỹ có thể tự đặt mình vào thế thua trong cuộc đua công nghệ nếu các biện pháp đó được thông qua. Theo ông, hậu quả có thể kéo dài qua nhiều thế hệ. Tranh luận này cũng gắn với quy mô ngày càng lớn của hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Lĩnh vực này phụ thuộc vào năng lực tính toán và nguồn điện của các trung tâm dữ liệu.
Amazon nói mức dùng nước trực tiếp chỉ chiếm 0,5%
Amazon cho rằng lượng nước được sử dụng trực tiếp tại trung tâm dữ liệu chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng mức dùng nước công nghiệp tại Mỹ. Con số của Amazon không tính lượng nước dùng để sản xuất điện hoặc chế tạo chip, nên chưa phản ánh toàn bộ tác động trong chuỗi cung ứng.
Garman dẫn báo cáo của Amazon về hoạt động sử dụng nước. Theo báo cáo, lượng nước dùng trực tiếp tại trung tâm dữ liệu chỉ chiếm 0,5% tổng lượng nước sử dụng trong công nghiệp tại Mỹ. Ông cho rằng tỷ lệ này thấp hơn mức sử dụng của sân golf, hoạt động trồng hạnh nhân và nhiều ngành khác.
Nvidia gần đây cũng cho biết hãng đang loại bỏ gần như toàn bộ việc sử dụng nước bên trong trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, các tuyên bố của Nvidia và Amazon không bao quát lượng nước được dùng để sản xuất điện và chế tạo chip.
Các nhà khoa học cho rằng tác động về nước và năng lượng của trung tâm dữ liệu cần được nghiên cứu độc lập. Một báo cáo về nhu cầu đánh giá độc lập cho biết Mỹ chưa yêu cầu các công ty công nghệ báo cáo dữ liệu này ở cấp liên bang hoặc tiểu bang.
Đối với các vấn đề thuộc lĩnh vực công nghệ khí hậu, các nhà khoa học cho rằng mức sử dụng nước và năng lượng của trung tâm dữ liệu cần được đánh giá độc lập thay vì chỉ dựa vào số liệu do doanh nghiệp công bố.
Tranh cãi về giá điện chưa có tiếng nói chung
Amazon và một tổ chức giám sát độc lập đưa ra hai cách giải thích khác nhau về giá điện. Garman quy mức tăng tại một số khu vực cho lưới điện cũ và thiếu đầu tư. Trong khi đó, số liệu do TechCrunch dẫn lại xác định trung tâm dữ liệu là nguyên nhân chính khiến giá trên lưới điện lớn nhất nước Mỹ tăng mạnh.
Garman cho rằng giá điện chỉ tăng tại một số tiểu bang có nhiều trung tâm dữ liệu. Ở những nơi khác, giá điện giảm hoặc tăng chậm hơn. Theo ông, tại các khu vực ghi nhận giá điện đi lên, nguyên nhân chính là lưới điện cũ đã không được đầu tư và mở rộng trước khi nhu cầu mới xuất hiện.
Một tổ chức giám sát độc lập đưa ra kết luận khác. Theo số liệu được TechCrunch dẫn lại, tổ chức này xác định trung tâm dữ liệu là nguyên nhân chính khiến giá trên lưới điện lớn nhất nước Mỹ tăng 76% so với cùng kỳ năm trước.
Giấy phép phát thải và thời gian chạy máy phát
Tranh luận về phát thải tập trung vào chênh lệch giữa giới hạn trong giấy phép và lượng phát thải thực tế. Amazon cho rằng máy phát điện dự phòng chỉ hoạt động trong thời gian ngắn. Những người phản đối lại chú ý đến mức phát thải tối đa mà giấy phép cho phép.
NAACP đang kiện SpaceX và xAI của Elon Musk liên quan đến các máy phát điện phục vụ trung tâm dữ liệu. Garman cho rằng những người chỉ trích thường tập trung vào mức phát thải tối đa trong giấy phép thay vì lượng phát thải thực tế.
Một trung tâm dữ liệu Amazon dự kiến xây dựng tại Texas được cấp phép phát thải 33 triệu tấn khí cacbonic mỗi năm, theo thông tin TechCrunch công bố. Mức này cao hơn bất kỳ nhà máy điện nào khác tại Mỹ.
Garman phản hồi rằng máy phát điện tại trung tâm dữ liệu hầu như không hoạt động. Theo số liệu ông đưa ra, chúng không chạy trong 99,9% thời gian. Các máy phát chỉ vận hành khoảng 10 giờ mỗi năm, chủ yếu để phục vụ hoạt động kiểm tra bảo trì bắt buộc.
Amazon nhấn mạnh đóng góp cho cộng đồng
Amazon đặt quyết định ngừng dùng NDA trong lập luận rộng hơn về lợi ích địa phương. Garman cho biết công ty đã đóng góp hơn 1 tỷ USD cho các cộng đồng tại Mỹ có hoạt động trung tâm dữ liệu đáng kể trong ba năm qua. Tuy nhiên, phản ứng từ công chúng cho thấy minh bạch vẫn là vấn đề cốt lõi.
Khi đề cập lợi ích dành cho địa phương, Garman viết rằng Amazon không còn sử dụng NDA với các cơ quan chính quyền tham gia vào dự án của hãng. Việc công khai thay đổi này là phản hồi trực tiếp nhất của Amazon trước những chỉ trích về quy trình phê duyệt kín.
Cam kết minh bạch hơn chưa chắc đủ để xoa dịu sự hoài nghi. Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei gần đây gọi phản ứng tiêu cực đối với trí tuệ nhân tạo là một cuộc khủng hoảng niềm tin. Nhà văn Jasmine Sun cũng nhận xét về phản ứng của những người phản đối trung tâm dữ liệu. Khi nghe lập luận từ các công ty công nghệ, họ thường trả lời rằng họ không tin.
Tiếp tục theo dõi Sine để cập nhật cách các tập đoàn công nghệ giải quyết tác động của trung tâm dữ liệu đối với điện, nước và cộng đồng.
