Không quân Mỹ sẽ mua dữ liệu khí quyển do đội bóng thám không tự hành của WindBorne Systems thu thập. Hợp đồng có tổng giá trị tối đa 49 triệu USD. Theo TechCrunch, đây là hợp đồng đơn lẻ lớn nhất mà WindBorne từng tham gia. Số tiền thực nhận phụ thuộc vào từng đơn đặt hàng của Không quân Mỹ.
WindBorne Systems là công ty dữ liệu thời tiết có trụ sở tại Redwood City, California. Công ty vận hành khoảng 700 bóng thám không trên toàn cầu để đo điều kiện khí quyển. Dữ liệu được bán cho khách hàng và đưa vào mô hình dự báo thời tiết bằng trí tuệ nhân tạo của WindBorne.
TechCrunch cho biết WindBorne được thành lập năm 2015 và là một trong những tổ chức đầu tiên đưa dữ liệu quan sát thực tế trực tiếp vào mô hình thời tiết sử dụng học sâu.
Không quân Mỹ mua dữ liệu theo từng nhu cầu
Hợp đồng đặt mức trần 49 triệu USD, nhưng Không quân Mỹ không thanh toán toàn bộ số tiền ngay từ đầu. Cơ quan này sẽ đặt mua dữ liệu khi cần thông tin về một khu vực và thời điểm cụ thể. Các đơn hàng hiện tại có tổng giá trị 1,7 triệu USD.
Andrey Sushko, đồng sáng lập kiêm giám đốc công nghệ của WindBorne, nói với TechCrunch rằng hợp đồng sẽ hỗ trợ việc mở rộng đội bóng thám không. Doanh thu từ hợp đồng cũng sẽ tài trợ một phần cho hoạt động nghiên cứu và phát triển nhằm cải thiện phần cứng và hiệu suất vận hành.
Hợp đồng được trao mà không qua đấu thầu cạnh tranh. Theo Sushko, chính phủ Mỹ xác định WindBorne là công ty duy nhất có thể cung cấp năng lực thu thập dữ liệu toàn cầu đáp ứng yêu cầu của các hoạt động liên quan.
Nội dung dữ liệu thực tế đưa vào mô hình dự báo
Dữ liệu từ đội bóng thám không
WindBorne kết hợp dữ liệu do bóng thám không thu thập với mô hình dự báo thời tiết sử dụng học sâu. Hợp đồng mới mở rộng quan hệ hiện có giữa công ty và chính phủ Mỹ. Quân đội có thể đặt mua dữ liệu khí quyển theo từng nhu cầu cụ thể.
WindBorne từng làm việc với Cơ quan Thời tiết Quốc gia, Không quân và Hải quân Mỹ. Tháng 8, giám đốc điều hành John Dean cho biết công ty đã huy động 37 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B để tiếp tục mở rộng hoạt động.
Trước đó trong mùa hè, WindBorne công bố WeatherMesh 6, phiên bản mới nhất của mô hình dự báo thời tiết do công ty phát triển. WindBorne tuyên bố mô hình này chính xác hơn hệ thống truyền thống của Trung tâm Dự báo Thời tiết Hạn vừa châu Âu. Hệ thống truyền thống mô phỏng khí quyển dựa trên các định luật vật lý.
Học sâu và phương pháp dự báo truyền thống
Kiến trúc mô hình Transformer và các bộ dữ liệu thời tiết quy mô lớn đã thúc đẩy việc ứng dụng học sâu vào dự báo. Trong phương pháp truyền thống, các nhà khí tượng dùng siêu máy tính để xử lý các hệ phương trình. Những phương trình này mô tả gần đúng hoạt động của khí quyển. Mô hình học đầu cuối có thể tiếp nhận dữ liệu thời tiết trong nhiều thập kỷ và đưa ra dự báo nhanh hơn.
Một số mô hình do phòng nghiên cứu và cơ quan chính phủ xây dựng đạt kết quả chính xác hơn trong các bài kiểm tra. Tuy nhiên, TechCrunch lưu ý rằng ranh giới năng lực giữa các phương pháp vẫn chưa ổn định. Dự báo bằng trí tuệ nhân tạo và phương pháp truyền thống vẫn cần được sử dụng cùng nhau để tạo ra đánh giá thời tiết hữu ích.
Một ví dụ khác là mô hình trí tuệ nhân tạo dự báo thời tiết của Google. Công cụ dự báo xoáy thuận của Google DeepMind cũng ngày càng giữ vai trò quan trọng trong cách chính phủ Mỹ ứng phó với mùa bão.
Bóng thám không từng đi vào mắt bão
Tháng 8, WindBorne trở thành tổ chức đầu tiên đưa một hệ thống bay không động cơ vào mắt bão để thu thập dữ liệu, theo TechCrunch. Công ty điều hướng bóng bằng cách thay đổi độ cao. Thiết bị nhờ đó đi vào luồng gió dẫn tới vị trí cần quan sát.
Để thay đổi độ cao, hệ thống có thể xả bớt không khí hoặc thả cát dùng làm vật nặng. Sushko cho biết hoạt động này phụ thuộc vào hai điều kiện. WindBorne cần mô hình gió và thời tiết đủ tốt để xác định đường di chuyển. Công ty cũng phải có đội bóng đủ lớn để duy trì thiết bị ở vị trí phù hợp.
Theo Sushko, nhiệm vụ này cũng là một trong những lần đầu mô hình học sâu được dùng để đưa ra quyết định vận hành thực tế. Việc điều hướng cho thấy dữ liệu, mô hình dự báo và đội thiết bị thu thập phải phối hợp với nhau trong cùng một hệ thống.
Hợp đồng của WindBorne cho thấy dữ liệu quan sát trực tiếp có thể trở thành một phần thương mại của hệ thống dự báo, bên cạnh mô hình và năng lực tính toán. Công ty cũng thuộc nhóm đang được theo dõi cùng các công ty công nghệ khí hậu đáng chú ý năm 2026.
Hãy tiếp tục theo dõi Sine để cập nhật những ứng dụng mới của dữ liệu khí quyển và trí tuệ nhân tạo trong dự báo thời tiết.
