Theo TechCrunch, startup MIT LNK Energies đang phát triển hệ thống cải hoán xe tải diesel hạng nặng sang hydro. Alexis Huynh là giám đốc công nghệ của công ty. Ông cho biết tổng chi phí sở hữu một xe tải hạng 8 dùng hệ thống này có thể thấp hơn xe diesel 13%. Công nghệ mới dừng ở mẫu thử cấp nhiên liệu cho động cơ máy cắt cỏ và chưa được chứng minh trên xe tải thương mại.
LNK Energies dự kiến giới thiệu công nghệ trên sân khấu TechCrunch Disrupt trong cuộc thi Startup Battlefield. Đây là một hướng tiếp cận khác trong nhóm công nghệ khí hậu năm 2026: cải hoán đội xe hiện có thay vì thay toàn bộ phương tiện.
Nội dung cải hoán xe tải
LNK Energies muốn giữ lại các xe tải hiện có. Công ty sẽ thay đổi hệ thống nhiên liệu để những xe này sử dụng hydro. Theo Huynh, tổng chi phí sở hữu dự kiến của một xe tải hạng 8 dùng công nghệ này có thể thấp hơn xe diesel 13%. Tuy nhiên, xe sau cải hoán sẽ có chi phí ban đầu cao hơn.
Hạng 8 là nhóm xe tải nặng nhất, bao gồm các mẫu đầu kéo cỡ lớn thường dùng cho vận tải đường dài tại Mỹ. Hydro được nghiên cứu cho loại phương tiện này vì thời gian nạp nhiên liệu nhanh hơn thời gian sạc bộ pin rất lớn mà xe tải điện cần.
Hai trở ngại chính là vận chuyển hydro đến trạm nạp và trang bị các bình áp suất lớn, đắt tiền trên xe. LNK Energies xử lý vấn đề bằng cách gắn hydro về mặt hóa học với một hợp chất khác.
Chất mang hydro hữu cơ dạng lỏng, thường được gọi là LOHC, có thể hấp thụ rồi giải phóng hydro. Công nghệ này đã được nghiên cứu để vận chuyển lượng lớn hydro từ nhà máy lọc dầu đến trạm nhiên liệu, nhưng thiết bị tách hydro khỏi chất lỏng thường quá lớn để đặt trên xe tải.
Lò phản ứng được thu nhỏ còn bằng một tủ lạnh nhỏ
LNK Energies cho biết họ đã thu nhỏ lò phản ứng LOHC từ kích thước tương đương một công-ten-nơ vận tải xuống cỡ một tủ lạnh nhỏ. Kích thước này cho phép đặt thiết bị trên xe để giải phóng hydro từ chất lỏng khi động cơ cần nhiên liệu.
Theo Huynh, nhiều lò phản ứng LOHC hiện nay có kích thước tương đương một công-ten-nơ vận tải. Việc thu nhỏ thiết bị là điều kiện cần để hệ thống hoạt động trực tiếp trên phương tiện.
Đặt lò phản ứng trên xe cũng loại bỏ công đoạn nén hydro tốn nhiều năng lượng. TechCrunch cho biết hydro lưu trữ trên xe thường phải được nén tới áp suất hơn 11.000 psi. Mức này tương đương 800 bar và khoảng 800 lần áp suất không khí thông thường.
Hệ thống của LNK Energies mang hydro trong chất lỏng và chỉ giải phóng nhiên liệu khi xe cần. Sayandeep Biswas, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành công ty, nói với TechCrunch rằng cách tiếp cận này loại bỏ công đoạn nén tốn kém. Chất lỏng LOHC có thể nằm trong bình nhiên liệu truyền thống và được bơm bằng thiết bị tương tự máy bơm diesel, thay vì cần toàn bộ mạng lưới trạm hydro chuyên dụng.
Hydro có thể dùng cho động cơ đốt trong hoặc pin nhiên liệu
Sau khi lò phản ứng giải phóng hydro trên xe, nhiên liệu có thể đi vào động cơ đốt trong đã được sửa đổi hoặc pin nhiên liệu. Hai cấu hình phục vụ những nhu cầu khác nhau, nhưng nguồn tin không công bố chi phí cải hoán riêng cho từng phương án.
Với phương án đầu tiên, hydro được đốt trong động cơ đốt trong thông thường sau một số sửa đổi. Đây là loại động cơ đang được dùng trên xe tải diesel. LNK Energies tận dụng nhiệt thải từ động cơ để hỗ trợ vận hành lò phản ứng đặt trên xe.
Doanh nghiệp vận tải muốn loại bỏ hoàn toàn khí thải từ quá trình đốt có thể chọn pin nhiên liệu. Trong cấu hình này, pin nhiên liệu chuyển hydro thành điện để cấp cho động cơ điện.
Mẫu thử hiện mới vận hành động cơ máy cắt cỏ
Công nghệ của LNK Energies chưa được thử nghiệm trên xe tải thương mại. Biswas và Huynh đã chế tạo một lò phản ứng trình diễn trong phòng thí nghiệm, hiện đủ khả năng cung cấp nhiên liệu cho động cơ máy cắt cỏ. Hai nhà sáng lập dự định lắp phiên bản lớn hơn lên xe tải thương mại trong vòng 18 tháng.
Xe sau cải hoán sẽ có chi phí ban đầu cao hơn, nhưng LNK Energies kỳ vọng chi phí vận hành thấp hơn. Biswas và Huynh nói với TechCrunch rằng hệ thống có thể cạnh tranh với diesel ở mức 6,50 USD mỗi gallon sau khi công ty sản xuất từ 50 đến 100 xe. Các dự báo này không tính trợ cấp của chính phủ.
Theo Biswas, công nghệ cần tạo lợi thế chi phí ngay trong giai đoạn thị trường bắt đầu tiếp nhận, thay vì chờ đến khi đạt quy mô sản xuất lớn. Công ty vẫn phải chứng minh rằng hệ thống có đủ công suất, độ bền và độ an toàn để đi từ mẫu thử trong phòng thí nghiệm lên xe tải thương mại.
LNK Energies sẽ xuất hiện tại Disrupt
LNK Energies sẽ thuyết trình trực tiếp trong Startup Battlefield tại TechCrunch Disrupt, diễn ra từ ngày 13 đến ngày 15 tháng 10 ở San Francisco. Phần thuyết trình sẽ trình bày công nghệ đang phát triển và mục tiêu cải hoán xe tải thương mại của công ty.
Độc giả theo dõi chương trình có thể xem thêm thông tin về vé tham dự Disrupt 2026. Nếu quan tâm đến công nghệ vận tải hydro, bạn có thể theo dõi phần thuyết trình của LNK Energies tại Disrupt.
