Longshot Space Technology muốn dùng đại bác đa điểm phun để đảm nhận vai trò của tầng đẩy đầu tiên, qua đó giảm lượng nhiên liệu và thiết bị phải đưa lên từ mặt đất. Hệ thống dài khoảng 3.000 feet được thiết kế để phóng tải trọng 220 pound ở tốc độ Mach 8. Mục tiêu vận chuyển với chi phí 50 USD cho mỗi kg thuộc về một cấu hình lớn hơn, dài 10 km và đạt tốc độ 5 km mỗi giây, nếu công nghệ hoạt động đúng kế hoạch.
Theo TechCrunch, Longshot có trụ sở tại Alameda, California và đã huy động khoảng 20 triệu USD từ các nhà đầu tư mạo hiểm. Hai nhà đồng sáng lập Mike Grace và Nato Saichek lần lượt giữ vị trí giám đốc điều hành và giám đốc công nghệ.
Đại bác thay cho tầng đẩy đầu tiên
Longshot chuyển phần gia tốc ban đầu xuống mặt đất bằng một nòng súng gắn nhiều bình khí áp suất cao. Các bình khí khai hỏa theo trình tự khi tải trọng đi qua, giúp vật thể tiếp tục tăng tốc mà không cần mang toàn bộ hệ thống đẩy đầu tiên lên không gian.
Ý tưởng bắn vật thể vào không gian bằng đại bác đã xuất hiện từ thời Jules Verne. Những phương án khác cũng từng được đề xuất, gồm thang máy không gian, máy ly tâm và một sợi dây lớn treo từ vệ tinh để thu hàng hóa từ Trái Đất. Blue Origin từng nghiên cứu phương án cuối trước khi ý tưởng này xuất hiện trong một tiểu thuyết của Neal Stephenson.
Theo TechCrunch, Longshot chọn thiết kế đại bác đa điểm phun, loại hệ thống từng được chế tạo trong Thế chiến thứ hai và các chương trình nghiên cứu của thập niên 1960. Dọc theo nòng súng là nhiều bình khí áp suất cao. Khi vật thể đi qua từng vị trí, các bình khí khai hỏa đúng thời điểm để tăng tốc cho nó.
Mike Grace cho rằng một công nghệ tiên phong có thể rất mới hoặc rất khó, nhưng khó đạt cả hai đặc điểm cùng lúc. Ông so sánh hướng đi của Longshot với cách SpaceX mở rộng những công nghệ tên lửa đã được NASA nghiên cứu và giảm thiểu rủi ro từ trước.
Các nguyên mẫu của Longshot ngày càng lớn
Longshot đang tăng dần kích thước và tốc độ của các nguyên mẫu. Hệ thống dài 70 feet hiện đạt tối đa Mach 4, trong khi các phiên bản tiếp theo được thiết kế để tiến tới tải trọng 220 pound ở tốc độ Mach 8.
Theo TechCrunch, Longshot đang vận hành một đại bác dài 70 feet, đường kính 6 inch tại bãi thử gần Barstow, California. Hệ thống đã đưa vật thể lên tốc độ tối đa Mach 4, gần ngưỡng siêu vượt âm.
Bước tiếp theo là một khẩu pháo dài 140 feet, đường kính 30 inch tại Alameda. Công ty sau đó dự kiến chế tạo phiên bản dài 328 feet với cùng đường kính rồi kéo dài hệ thống lên khoảng 3.000 feet. Nếu hoàn thành, đây sẽ là đại bác lớn nhất thế giới. Longshot cho biết hệ thống có thể phóng tải trọng 220 pound ở tốc độ Mach 8.
Các thử nghiệm giúp Longshot kiểm chứng công nghệ và tạo doanh thu từ hợp đồng thử nghiệm siêu vượt âm cho quân đội Mỹ. Grace hình dung một hệ thống có thể được xây tại căn cứ như Fort Bliss để hỗ trợ thử nghiệm thế hệ thiết bị đánh chặn tiếp theo.
Đại bác không nhất thiết phải chĩa lên trời. Vật thể của Longshot có thân tạo lực nâng, cho phép nó tăng độ cao nhờ khí động học sau khi rời nòng.
Nội dung thử nghiệm quân sự và kế hoạch vận chuyển không gian
Longshot dự kiến dùng các hợp đồng thử nghiệm siêu vượt âm để phát triển hệ thống trước khi chuyển sang vận tải không gian. Theo Grace, Longshot có thể cung cấp mục tiêu mô phỏng để quân đội luyện đánh chặn tên lửa siêu vượt âm kiểu Trung Quốc hoặc Nga với giá từ 250.000 đến 500.000 USD, thay cho mục tiêu thử nghiệm có thể tốn khoảng 30 triệu USD.
Grace đặt câu hỏi liệu quân đội có cần chi khoảng 30 triệu USD cho một mục tiêu dùng để luyện đánh chặn tên lửa siêu vượt âm kiểu Trung Quốc hoặc Nga hay không. Theo ước tính ông nêu với TechCrunch, Longshot có thể tạo các vật thể thay thế mà ông gọi là mục tiêu đất sét siêu vượt âm với chi phí 500.000 USD hoặc 250.000 USD, đồng thời triển khai nhanh hơn.
Kế hoạch đưa tải trọng vào không gian
Mục tiêu dài hạn vẫn là đưa tải trọng lớn vào không gian. Nhóm phát triển tin rằng thiết kế hiện tại có thể mở rộng để đạt tốc độ 5 km mỗi giây, tương đương hơn 11.000 dặm mỗi giờ. Vận tốc này đủ để tiến vào không gian nếu tải trọng có hệ thống đẩy riêng và hoạt động như tầng thứ hai của tên lửa.
Để đạt mức đó, TechCrunch cho biết Longshot cần xây một đại bác dài 10 km, tương đương khoảng 6 dặm, với đường kính gần 10 feet. Saichek nói đùa rằng phần khó không phải chế tạo hệ thống mà là tìm được nơi cho phép xây dựng nó. Quy mô công trình khiến địa điểm trở thành trở ngại lớn bên cạnh bài toán kỹ thuật.
Longshot tập trung vào nhu cầu giảm giá đưa hàng hóa từ mặt đất lên không gian và sẽ giới thiệu công nghệ tại TechCrunch Disrupt 2026. Mục tiêu dài hạn của công ty vẫn phụ thuộc vào khả năng mở rộng đại bác và trang bị hệ thống đẩy riêng cho tải trọng.
Mục tiêu chi phí 50 USD cho mỗi kg
Longshot đặt mục tiêu giảm chi phí vận chuyển xuống 50 USD cho mỗi kg, tương đương khoảng 22 USD cho mỗi pound. Con số này thấp hơn ngưỡng 300 USD cho mỗi kg mà TechCrunch dẫn cho ngành trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo.
Theo dự kiến của Grace, mức chi phí 50 USD cho mỗi kg chỉ đạt được nếu hệ thống hoạt động đúng kế hoạch. Lợi thế kinh tế dự kiến đến từ thiết bị đặt trên mặt đất, chi phí xây dựng và nhiên liệu thấp, cùng khả năng tái sử dụng nhiều lần.
Phương thức phóng này vẫn đặt ra yêu cầu riêng đối với tải trọng. Tàu vũ trụ phải phù hợp với hình dạng khoang chứa và chịu được điều kiện gia tốc trong quá trình di chuyển qua nòng súng.
Longshot sẽ giới thiệu công nghệ tại TechCrunch Disrupt 2026 ở San Francisco. Thông tin về vé tham dự Disrupt 2026 dành cho độc giả muốn theo dõi sự kiện, diễn ra từ thứ Ba đến thứ Năm trong tuần tổ chức.
Hãy tiếp tục theo dõi sine.vn để cập nhật quá trình Longshot phát triển hệ thống vận chuyển không gian bằng đại bác.
