Mỹ yêu cầu các cơ quan hành pháp dân sự liên bang ngừng mua sản phẩm và dịch vụ do công ty AI Trung Quốc DeepSeek phát triển. Các cơ quan này cũng phải loại bỏ công nghệ DeepSeek khỏi hệ thống công nghệ thông tin của chính phủ. Lệnh áp dụng cả với sản phẩm của bên thứ ba được xây dựng bằng công nghệ DeepSeek. Tuy nhiên, các cơ quan có thể đề nghị ngoại lệ.
TechCrunch cho biết Bộ An ninh Nội địa Mỹ đưa ra quyết định vì lo ngại về an ninh quốc gia. Những lo ngại này liên quan đến hoạt động của DeepSeek tại Trung Quốc.
Vì sao Mỹ yêu cầu gỡ DeepSeek?
Bộ An ninh Nội địa Mỹ tập trung vào cách DeepSeek xử lý dữ liệu người dùng. Cơ quan này cũng lo ngại nhà chức trách Trung Quốc có thể tiếp cận thông tin nhạy cảm theo luật nước này. Phạm vi của lệnh bao gồm cả nguồn gốc mô hình và công nghệ tích hợp trong sản phẩm bên thứ ba.
Những lo ngại này cũng cho thấy vì sao cách AI bảo mật phân quyền dữ liệu và mô hình đang trở thành một phần quan trọng trong quyết định triển khai công nghệ.
Động thái mới xuất hiện khi cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng căng thẳng. DeepSeek gây sức ép lên OpenAI và Meta bằng những mô hình có trọng số mở với chi phí thấp. Tranh luận quanh DeepSeek không chỉ liên quan đến một ứng dụng riêng lẻ. Nó còn chạm tới lựa chọn giữa mô hình AI mở và đóng.
Trung Quốc phản đối quyết định của Mỹ
Trung Quốc cho rằng Mỹ đã mở rộng quá mức khái niệm an ninh quốc gia và chính trị hóa các vấn đề công nghệ, thương mại. Bắc Kinh cũng tuyên bố sẽ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp Trung Quốc bị ảnh hưởng bởi quyết định này.
Trong cuộc họp báo chính thức được TechCrunch trích dẫn, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh nói:
“Trung Quốc phản đối việc mở rộng quá mức khái niệm an ninh quốc gia và chính trị hóa các vấn đề công nghệ, thương mại.”
Bà Mao Ninh nói thêm rằng Trung Quốc sẽ kiên quyết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp nước này.
Nội dung lệnh mới mở rộng hạn chế hiện có
Đây không phải lần đầu Mỹ hạn chế DeepSeek trong hệ thống chính phủ. Một đạo luật được thông qua vào tháng 12 năm 2025 đã nhắm tới việc sử dụng DeepSeek. Quy định đó áp dụng cho các hệ thống an ninh quốc gia của cộng đồng tình báo. Lệnh mới mở rộng phạm vi sang các cơ quan dân sự liên bang.
Theo TechCrunch, quy định mới bao gồm cả hoạt động mua sắm và những hệ thống công nghệ thông tin đang vận hành. Phạm vi hạn chế áp dụng cho sản phẩm mang thương hiệu DeepSeek. Sản phẩm của bên thứ ba sử dụng công nghệ DeepSeek cũng bị ảnh hưởng, trừ khi một cơ quan được chấp thuận ngoại lệ.
Ở chiều ngược lại, Bloomberg cho biết Trung Quốc đang cân nhắc hạn chế xuất khẩu 23 công nghệ liên quan đến AI. Danh sách này có thiết kế chip và một số mô hình AI tiên tiến. Theo bản tin được TechCrunch dẫn lại, đề xuất nhằm xử lý rủi ro an ninh và nguy cơ công nghệ bị sử dụng sai mục đích.
DeepSeek đã chịu giám sát như thế nào?
Theo TechCrunch, DeepSeek chịu sự giám sát của nhiều chính phủ và cơ quan quản lý sau khi mô hình suy luận R1 thu hút sự chú ý. Sự kiện diễn ra vào tháng 1 năm 2025 và kéo theo một đợt bán tháo mạnh đối với cổ phiếu Nvidia.
Mỹ sau đó cáo buộc DeepSeek cùng năm công ty AI Trung Quốc khác sử dụng kỹ thuật chưng cất mô hình quy mô lớn. Alibaba và Moonshot AI nằm trong nhóm bị nêu tên. Theo TechCrunch, cáo buộc về việc trích xuất thông tin từ các hệ thống AI của Mỹ dựa trên một báo cáo tháng 9 của Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng Mỹ.
Chưng cất mô hình liên quan gì đến DeepSeek?
Chưng cất mô hình là kỹ thuật dùng đầu ra của một mô hình AI để huấn luyện mô hình khác. OpenAI và Anthropic đã nêu quan ngại về cách DeepSeek bị cáo buộc sử dụng phương pháp này. Theo các công ty, mục đích là thu thập đầu ra từ những hệ thống AI do doanh nghiệp Mỹ phát triển.
Theo TechCrunch, OpenAI nói với các nhà lập pháp Mỹ rằng công ty đã quan sát thấy hoạt động bị nghi là chưng cất mô hình từ DeepSeek. Anthropic cũng cho biết họ phát hiện các nỗ lực không được phép nhằm thu thập đầu ra từ Claude. DeepSeek và một số phòng thí nghiệm AI Trung Quốc bị cho là đứng sau những nỗ lực này.
Lệnh gỡ DeepSeek có ý nghĩa gì với việc triển khai AI?
Việc loại bỏ DeepSeek cho thấy các cơ quan chính phủ đang đánh giá nguồn gốc mô hình và quyền truy cập dữ liệu. Họ cũng xem xét công nghệ nằm bên trong sản phẩm của bên thứ ba. Một sản phẩm không mang thương hiệu DeepSeek vẫn có thể bị hạn chế nếu được xây dựng bằng công nghệ của công ty này.
Quyết định cũng đặt ra câu hỏi rộng hơn về việc AI nên được trao bao nhiêu quyền trong hệ thống, đặc biệt khi mô hình có thể xử lý dữ liệu nhạy cảm thuộc khu vực công.
Hãy tiếp tục theo dõi Sine để cập nhật những thay đổi chính sách có thể ảnh hưởng đến cách AI được triển khai và quản lý.
