Moment Energy kiểm tra pin xe điện đã qua sử dụng và loại bỏ các tế bào không đạt yêu cầu. Phần còn lại được đóng vào container thép để lưu trữ điện. MIT Technology Review cho biết hệ thống này có thể kéo dài thời gian sử dụng của pin thêm 10 đến 30 năm. Sau giai đoạn đó, pin được đưa đi tái chế. Khả năng mở rộng phụ thuộc vào nguồn pin cũ, tốc độ xử lý và mức giá so với pin mới.
Nội dung: Moment Energy làm gì với pin xe điện cũ?
Moment Energy là công ty tái sử dụng pin có trụ sở tại Vancouver, Canada. Công ty biến pin xe điện đã qua sử dụng thành hệ thống lưu trữ điện nối lưới. Hệ thống được đặt trong container thép. Đây là giai đoạn sử dụng bổ sung giữa vòng đời trên xe và khâu tái chế vật liệu.
Bốn nhà sáng lập Moment Energy gặp nhau khi học ngành kỹ thuật cơ điện tử và cùng tham gia một đội chế tạo, đua xe điện. Sau khi tốt nghiệp, họ làm việc tại nhiều công ty, trong đó có Tesla và Apple, nhưng vẫn muốn có ngày tái hợp.
Phát hiện chính từ sự cố mất điện năm 2018
Theo MIT Technology Review, hai trận lốc xoáy đã quét qua một số khu vực của Ottawa vào năm 2018. Bệnh viện và trạm phát sóng di động bị mất điện. Sự cố này khiến nhóm sáng lập nhận thấy một cơ hội. Người sau này trở thành giám đốc điều hành của Moment Energy cũng lần đầu trải qua một đợt mất điện trên diện rộng.
Nhóm bắt đầu tháo pin Nissan Leaf trong một nhà để xe tại British Columbia. Sau đó, họ đóng gói lại pin để cung cấp nguồn điện dự phòng cho nhà ở và doanh nghiệp. Moment Energy thành lập năm 2019. Khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo công suất lưu trữ bằng pin có thể tăng gấp 40 lần vào năm 2040.
Các vụ mất điện do bão và cháy rừng tiếp tục tạo nhu cầu cho nguồn điện dự phòng. Sự phát triển của trung tâm dữ liệu cũng mở rộng thị trường lưu trữ điện. Nguồn điện vì thế trở thành một phần quan trọng của hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Moment Energy hiện làm việc với các công ty công nghệ muốn quản lý nguồn điện. Công ty cũng phục vụ những khách hàng cần chuẩn bị cho nguy cơ gián đoạn điện.
Lợi thế từ chuỗi cung ứng tại Bắc Mỹ
Moment Energy có thể hưởng lợi từ nhu cầu xây dựng chuỗi cung ứng pin tại Bắc Mỹ. Công ty dự kiến phân loại pin tái sử dụng là sản phẩm nội địa tại Canada và Mỹ, đồng thời xây dựng một nhà máy tại Texas để mở rộng năng lực xử lý.
Tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc tạo thêm lợi thế cho Moment Energy. Theo MIT Technology Review, gần như toàn bộ hoạt động sản xuất pin tập trung tại Trung Quốc, trong khi pin nhập khẩu vào Mỹ chịu mức thuế cao, dù tương lai của một số khoản thuế vẫn chưa chắc chắn.
Moment Energy tuyên bố mình là doanh nghiệp pin vòng đời thứ hai duy nhất nhận được các chứng nhận quan trọng từ tổ chức đánh giá an toàn độc lập UL. Các bên cấp vốn và bảo hiểm dùng những chứng nhận này khi đánh giá độ an toàn của một hệ thống pin.
Moment Energy được thành lập năm 2019 và hoạt động trong lĩnh vực tái sử dụng pin. Theo MIT Technology Review, điều lệ của công ty có cam kết không bao giờ đưa pin ra bãi chôn lấp.
Pin xe điện cũ vẫn còn giá trị
Pin xe điện có thể vẫn giữ lại tới 80% dung lượng khi phương tiện hết thời gian sử dụng hữu ích, theo MIT Technology Review. Tái sử dụng phần dung lượng còn lại cho hệ thống lưu trữ điện giúp trì hoãn khâu tái chế và giảm nhu cầu thay thế ngay bằng pin mới.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, thế giới đã triển khai 1,2 terawatt giờ công suất pin xe điện trong năm trước thời điểm báo cáo. Xe điện chiếm phần lớn nhu cầu sử dụng pin toàn cầu, còn lưu trữ bằng pin đã trở thành công nghệ điện tăng trưởng nhanh nhất.
Sản xuất pin mới đòi hỏi khai thác và xử lý khoáng sản. Pin sau đó được chế tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh và vận chuyển đến các cảng trên thế giới, thường từ Trung Quốc. Phần dung lượng còn lại trong pin xe điện cũ cho phép chúng được dùng trong các hệ thống lưu trữ cố định.
Tái chế pin tốn kém và phần lớn năng lực tái chế hiện nằm tại Trung Quốc. Vì vậy, vật liệu pin từ Bắc Mỹ phải vượt đại dương để được thu hồi khoáng sản và kim loại. MIT Technology Review cho biết vào tháng 8, chính quyền Tổng thống Trump nói rằng họ sẽ cấm hoạt động này. Kế hoạch nhằm hạn chế việc đưa vật liệu quan trọng sang Trung Quốc để tái chế.
Moment Energy xử lý pin như thế nào?
Moment Energy kiểm tra sức khỏe và độ an toàn của từng tế bào pin trước khi tái sử dụng. Công ty dùng các chỉ số thu được để ước tính thời gian sử dụng còn lại. Tế bào không đạt yêu cầu được chuyển sang tái chế. Phần đạt chuẩn được đóng gói vào container thép.
Khi nhận một bộ pin đã qua sử dụng, Moment Energy đưa dữ liệu kiểm tra vào mô hình trí tuệ nhân tạo độc quyền. Mô hình hỗ trợ đánh giá liệu tế bào pin còn phù hợp với một vòng đời sử dụng bổ sung hay không.
Các tế bào đạt yêu cầu được kết nối và đóng gói lại trong container thép dài 20 hoặc 40 feet. Theo MIT Technology Review, hệ thống của Moment Energy được thiết kế để kéo dài thời gian sử dụng của pin thêm 10 đến 30 năm.
MIT Technology Review dẫn lại một phân tích công bố năm 2023 về tác động của việc tái sử dụng pin trước khi tái chế. Phân tích cho thấy cách làm này có thể giảm tiềm năng gây nóng lên toàn cầu và mức sử dụng tài nguyên. Tác động đến sức khỏe con người cũng có thể giảm. Quy trình tạo thêm một giai đoạn sử dụng giữa vòng đời trên xe điện và khâu tái chế vật liệu.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, hơn một triệu pin xe điện trên toàn thế giới có thể hết vòng đời vào năm 2030. Moment Energy cho rằng mô hình của mình có thể chuyển hướng hơn hai gigawatt giờ pin khỏi bãi chôn lấp hoặc cơ sở tái chế mỗi năm.
Quy mô hiện tại còn nhỏ
Moment Energy mới triển khai 11 hệ thống kể từ khi thành lập, theo MIT Technology Review. Những dự án ban đầu phục vụ nhà ở không nối lưới, còn các hệ thống gần đây được lắp tại bệnh viện, sân bay và cơ sở thương mại hoặc công nghiệp nối lưới.
Các khách hàng này cần thêm nguồn điện khi lắp đặt thiết bị mới, chẳng hạn trạm sạc xe điện. Họ cũng muốn tránh những đợt nâng cấp hệ thống tốn kém. Khả năng mở rộng của Moment Energy phụ thuộc nhiều vào lượng pin xe điện cũ mà công ty có thể tiếp nhận. Tốc độ kiểm tra và đóng gói lại pin cũng ảnh hưởng đến quy mô hoạt động.
Theo MIT Technology Review, Moment Energy hiện lấy pin đã qua sử dụng từ khoảng 20 hãng xe, trong đó có Nissan và Mercedes-Benz. Nguồn cung này phải đủ ổn định để các nhà máy hoạt động ở quy mô lớn.
Một số pin mới có thể vẫn rẻ hơn
Giá là thách thức trực tiếp đối với mô hình tái sử dụng pin. Moment Energy cho biết hệ thống của mình có giá dưới 90 USD mỗi kilowatt giờ, trong khi BloombergNEF ghi nhận chi phí trung bình của pin lưu trữ điện mới đã xuống 70 USD mỗi kilowatt giờ vào đầu năm 2026.
Pin mới giá thấp từ Trung Quốc tạo sức ép cạnh tranh với Moment Energy. BloombergNEF ghi nhận chi phí trung bình của pin lưu trữ điện mới là 70 USD mỗi kilowatt giờ vào đầu năm 2026. Moment Energy chỉ công bố mức giá hệ thống dưới 90 USD mỗi kilowatt giờ, nên chưa thể xác định chính xác chênh lệch.
Ngay cả sau khi tính thuế nhập khẩu và chi phí vận chuyển, một số loại pin mới vẫn có thể rẻ hơn hệ thống tái sử dụng. Moment Energy có lợi thế về nguồn gốc nội địa và khả năng kéo dài vòng đời pin. Tuy nhiên, các yếu tố này không bảo đảm hệ thống tái sử dụng sẽ rẻ hơn.
Hai nhà máy chưa đủ xử lý lượng pin sắp thải bỏ
Moment Energy đang mở rộng bằng một nhà máy tại Vancouver và một cơ sở lớn hơn tại Texas. Tuy nhiên, ngay cả khi cùng vận hành, hai nhà máy chỉ có thể xử lý một phần nhỏ lượng pin dự kiến rời khỏi các phương tiện tại Bắc Mỹ.
Theo MIT Technology Review, Moment Energy khánh thành nhà máy Megafactory 1 tại Vancouver vào tháng 6. Cơ sở được lên kế hoạch đạt công suất một gigawatt giờ pin tái sử dụng mỗi năm vào năm 2030. Công ty mô tả đây là nhà máy tái sử dụng pin xe điện lớn nhất thế giới. Công ty mất sáu tuần để đưa nhà máy vào vận hành.
Moment Energy đang hoàn thiện cơ sở tại Texas bằng nguồn vốn từ Bộ Năng lượng Mỹ và một phần trong tổng số 100 triệu USD đã huy động. Theo MIT Technology Review, các nhà đầu tư của công ty có Amazon và Liberty Mutual.
Moment Energy cần duy trì nguồn cung pin cũ, tăng tốc kiểm tra và mở rộng năng lực đóng gói nếu muốn đạt tác động khí hậu như kỳ vọng. Công ty cũng là một trường hợp đáng chú ý trong nhóm công ty công nghệ khí hậu năm 2026.
Hãy theo dõi Sine để cập nhật cách pin xe điện cũ đang được đưa trở lại hệ thống năng lượng thay vì đi thẳng tới khâu tái chế.
