Phoenix Tailings đang phát triển một con đường sạch hơn để sản xuất kim loại đất hiếm: thu hồi chúng từ chất thải khai mỏ bằng kỹ thuật điện hóa. Công ty cho biết quy trình không tạo ra chất độc và có thể không phát thải carbon khi sử dụng điện từ năng lượng tái tạo, nhưng nguồn hiện có chưa công bố sản lượng, chi phí hoặc mức giảm phát thải.
Tomás Villalón Jr. lớn lên tại San Antonio, bang Texas, nhưng vẫn nhớ lớp khói bụi bao phủ Monterrey, Mexico, quê hương của gia đình ông. Monterrey là một trung tâm sản xuất thép và gia công kim loại. Từ nhỏ, Villalón đã nhận ra việc hít thở bầu không khí đó là một vấn đề.
Theo bài viết Con đường sạch hơn tới kim loại đất hiếm của MIT Technology Review đăng ngày 20 tháng 10 năm 2026, trải nghiệm này đã góp phần thúc đẩy Villalón theo đuổi ngành luyện kim bền vững.
Nội dung: Động lực từ tác động của ngành kim loại
Villalón bắt đầu quan tâm nghiêm túc đến luyện kim bền vững trong năm cuối đại học. Khi đó, ông làm việc tại Boston Metal, một công ty tách ra từ MIT và tập trung vào việc giảm phát thải carbon trong sản xuất thép.
Villalón học khoa học và kỹ thuật vật liệu. Ông cho biết động lực của mình đến từ việc trực tiếp chứng kiến những tác động do hoạt động sản xuất kim loại gây ra.
Câu chuyện của Villalón thể hiện một hướng tiếp cận trong lĩnh vực công nghệ khí hậu: xử lý chất thải đã tồn tại thay vì chỉ tập trung khai thác nguồn quặng mới.
Thu hồi đất hiếm từ chất thải khai mỏ
Phoenix Tailings sử dụng chất thải khai mỏ làm nguyên liệu đầu vào để thu hồi kim loại đất hiếm. Cách tiếp cận này nhằm xử lý một dòng chất thải lớn đồng thời tạo thêm nguồn cung kim loại từ vật liệu đã được khai thác.
Theo MIT Technology Review, Villalón đồng sáng lập Phoenix Tailings vào năm 2019 cùng Michelle Chao, Nick Myers và Anthony Balladon. Công ty phát triển quy trình tách kim loại đất hiếm từ chất thải khai mỏ. Villalón hiện là giám đốc công nghệ.
Villalón cho biết hệ sinh thái khai mỏ tạo ra hơn vài tỷ tấn chất thải. Theo ông, lượng ô nhiễm này cần được loại bỏ. Phoenix Tailings chọn chính dòng chất thải đó làm nguyên liệu cho quy trình thu hồi kim loại đất hiếm.
Kỹ thuật điện hóa và điều kiện không phát thải
Phoenix Tailings tuyên bố kỹ thuật điện hóa độc quyền của công ty không tạo ra chất độc trong quá trình xử lý đất hiếm. Tuyên bố không phát thải carbon chỉ áp dụng khi quy trình được vận hành bằng điện từ năng lượng tái tạo.
Điều kiện về nguồn điện là một phần thiết yếu của tuyên bố này. Nếu quy trình sử dụng nguồn điện khác, thông tin hiện có không đủ để kết luận rằng hoạt động sản xuất không phát thải carbon.
Nguồn bài viết không cung cấp số liệu về sản lượng, chi phí hoặc mức giảm phát thải. Vì vậy, chưa thể dùng các tiêu chí này để đánh giá hiệu quả thương mại hoặc so sánh quy trình của Phoenix Tailings với những phương pháp sản xuất đất hiếm khác.
Một hướng xử lý tác động môi trường khác là giải pháp làm thoáng đất không cần robot của Aeropod.
