Một thiết bị cấy ghép võng mạc kết hợp với kính gắn máy quay đã hỗ trợ người bị thoái hóa điểm vàng do tuổi tác ở giai đoạn tiến triển. Người dùng có thể đọc chữ, giải ô chữ và sử dụng điện thoại. Hệ thống Prima thay thế chức năng của các tế bào cảm quang đã mất. Những phần còn hoạt động của võng mạc tiếp tục truyền tín hiệu hình ảnh lên não.
Theo bài viết ngày 16 tháng 10 năm 2026 của MIT Technology Review, hơn 80% người nhận thiết bị hoàn thành các tác vụ được báo cáo. Kết quả này được ghi nhận sau quá trình tập luyện. Prima đã được phê duyệt tại châu Âu vào tháng 7 năm 2026 và đang chờ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ cấp phép.
Prima do Science Corporation, một công ty có trụ sở tại California, phát triển. Hệ thống không tái tạo toàn bộ mắt và kết quả hiện có không cho thấy Prima phục hồi đầy đủ thị lực tự nhiên.
Cập nhật ngày 16 tháng 10 năm 2026.
Prima hỗ trợ người bị thoái hóa điểm vàng như thế nào
Prima hỗ trợ người bị thoái hóa điểm vàng bằng cách ghi lại cảnh vật, xử lý hình ảnh và truyền tín hiệu đến một thiết bị cấy trong võng mạc. Thiết bị kích thích các tế bào võng mạc còn hoạt động, nhờ đó người dùng có thể nhận thông tin thị giác phục vụ một số tác vụ cụ thể.
Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, thường được viết tắt là AMD, ảnh hưởng đến hơn 5 triệu người trên thế giới, theo MIT Technology Review. Ở giai đoạn tiến triển, bệnh có thể tạo ra một vùng mù ngay giữa tầm nhìn. Trước Prima, chưa có phương pháp điều trị nào có thể phục hồi phần thị lực đã mất theo cách được mô tả trong báo cáo này.
Hệ thống gồm một thiết bị cấy trong võng mạc, một cặp kính có máy quay phía trước và một bộ xử lý cầm tay. Sau các buổi tập sử dụng, hơn 80% người nhận thiết bị có thể đọc, giải ô chữ và dùng điện thoại, theo số liệu MIT Technology Review dẫn trong bài viết.
Thiết bị thay thế tế bào cảm quang đã mất
Thiết bị Prima mô phỏng chức năng của các tế bào cảm quang đã mất do AMD. Thay vì thay thế toàn bộ đường truyền thị giác, thiết bị chuyển ánh sáng thành dòng điện để các tế bào lưỡng cực và tế bào hạch còn hoạt động tiếp tục đưa tín hiệu đến não.
Võng mạc xử lý ánh sáng qua ba lớp tế bào. Tế bào cảm quang biến ánh sáng thành tín hiệu điện. Tế bào lưỡng cực xử lý tín hiệu đó, còn tế bào hạch truyền tín hiệu đến dây thần kinh thị giác và não.
AMD không phá hủy toàn bộ hệ thống này. Theo giải thích của MIT Technology Review, các tế bào cảm quang chết đi nhưng những mạch võng mạc khác vẫn có thể hoạt động. Prima mô phỏng chức năng của tế bào cảm quang rồi chuyển thông tin thị giác sang các tế bào lưỡng cực và tế bào hạch còn khỏe mạnh.
Frank Brodie, bác sĩ nhãn khoa tại Đại học California, San Francisco và giám đốc y khoa của Prima, cho biết hệ thống tận dụng các chức năng tự nhiên của cơ thể để xử lý và truyền thông tin.
Bốn bước chuyển nội dung hình ảnh thành tín hiệu cho não
Prima biến hình ảnh thành tín hiệu cho não qua bốn bước: máy quay trên kính ghi lại cảnh vật, bộ xử lý chuyển dữ liệu thành tín hiệu hồng ngoại, máy chiếu đưa tín hiệu vào mắt và thiết bị cấy chuyển ánh sáng thành dòng điện. Các tế bào võng mạc còn hoạt động truyền tín hiệu đó lên não.
Ghi lại cảnh vật trước mắt
Một máy quay thu nhỏ hướng về phía trước được gắn trên kính để ghi lại những gì người đeo đang nhìn thấy theo thời gian thực. Theo MIT Technology Review, luồng hình ảnh có độ phân giải khoảng 5 triệu điểm ảnh và tốc độ 30 khung hình mỗi giây, tương tự tín hiệu truyền hình. Dữ liệu thô được gửi đến bộ xử lý qua cáp quang.
Chuyển hình ảnh thành tín hiệu hồng ngoại
Bộ xử lý cầm tay nhận dữ liệu từ máy quay và chuyển luồng hình ảnh thành tín hiệu ánh sáng hồng ngoại rồi truyền ngược về kính. Thiết bị có thể được đặt trên bàn hoặc để trong túi. Các nút bấm vật lý cho phép người đeo điều chỉnh độ tương phản, độ sáng và mức phóng đại.
Chiếu tín hiệu vào mắt
Một máy chiếu laze tích hợp trên kính đưa tín hiệu đã xử lý vào mắt người đeo. Theo MIT Technology Review, máy chiếu phát các xung ánh sáng cận hồng ngoại ở bước sóng 880 nanomét, nằm ngoài khả năng nhìn thấy của mắt người. Tín hiệu đi qua đồng tử và đến thiết bị Prima ở phía sau mắt.
Truyền thông tin thị giác lên não
Thiết bị cấy ghép có 378 điểm ảnh, theo thông số được MIT Technology Review công bố. Mỗi điểm ảnh gồm một điện cực và hai tế bào quang điện. Các tế bào quang điện chuyển ánh sáng thành dòng điện để tế bào lưỡng cực và tế bào hạch truyền tiếp tín hiệu lên não.
Hai tế bào quang điện cũng hoạt động như pin mặt trời để cung cấp năng lượng cho vi mạch. Phần cấy ghép vì thế không cần pin riêng.
Người dùng vẫn cần thời gian tập luyện
Prima không hoạt động như một con mắt khỏe mạnh ngay sau khi cấy. Người nhận thiết bị trải qua các buổi tập trước khi kết quả được đánh giá. Bộ xử lý có các nút để điều chỉnh độ sáng, độ tương phản và mức phóng đại. Theo số liệu MIT Technology Review dẫn trong bài viết, sau quá trình tập luyện, hơn 80% người nhận thiết bị thực hiện được các tác vụ được báo cáo.
MIT Technology Review không nêu thời lượng tập luyện, độ sắc nét tối đa mà người dùng đạt được hay khả năng nhận biết màu sắc. Kết quả công bố vì vậy chỉ áp dụng cho các tác vụ đã được báo cáo, gồm đọc, giải ô chữ và sử dụng điện thoại.
Prima cho thấy một hệ thống điện tử có thể tận dụng các tế bào võng mạc còn hoạt động thay vì thay thế toàn bộ đường truyền thị giác.
Prima đang ở giai đoạn nào
Prima đã được phê duyệt tại châu Âu vào tháng 7 năm 2026, theo MIT Technology Review. Tại Mỹ, hệ thống vẫn đang chờ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm cấp phép vào ngày bài viết nguồn được công bố. Chưa có thông tin trong nguồn về giá hoặc kế hoạch triển khai tại Việt Nam.
Nguồn cũng không cung cấp thời điểm thương mại hóa tại từng quốc gia. Các kết quả hiện có chưa đủ để xác định khả năng tiếp cận, chi phí điều trị hoặc lịch áp dụng Prima tại Việt Nam.
Hãy tiếp tục theo dõi Sine để cập nhật các bước phát triển tiếp theo của công nghệ phục hồi thị giác.
