Zed Delta chưa thay thế hoàn toàn GitHub. Nền tảng này thay yêu cầu hợp nhất mã bằng các luồng lưu nhiệm vụ, hội thoại với tác tử, tệp đã sửa và lịch sử chỉnh sửa. Zed đã dùng mô hình đó để đưa 570 thay đổi của 33 lập trình viên vào nhánh chính của Delta. Nền tảng vẫn dựa vào Git và một phần hạ tầng GitHub.
Theo bài viết gốc của The New Stack, Nathan Sobo nhận định rằng mọi công ty đang chạy đua để thay thế GitHub. Ông là đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Zed. Lập luận của Zed là tác tử lập trình đang tạo ra lượng mã và bối cảnh mà quy trình yêu cầu hợp nhất mã không còn xử lý tốt.
Một yêu cầu hợp nhất thường cho người duyệt thấy phần chênh lệch giữa hai phiên bản. Phần trao đổi dẫn tác tử đến thay đổi đó lại nằm trong một cuộc trò chuyện khác. Người duyệt có thể nhìn thấy kết quả mà không biết vì sao tác tử chọn cách triển khai ấy.
Nội dung chính: áp lực GitHub và cách Delta phản hồi
Áp lực hạ tầng cũng tăng. The New Stack cho biết GitHub ghi nhận hàng trăm sự cố trong 12 tháng tính đến tháng 6. Nền tảng ghi nhận khoảng 1 tỷ lượt commit trong năm 2025. Con số này tăng lên 1,4 tỷ lượt commit mỗi tháng vào tháng 4 và 2,9 tỷ lượt commit mỗi tháng vào tháng 8. Một sự cố trong tháng 8 kéo dài gần 8 giờ. Khi sự cố nghiêm trọng nhất, tỷ lệ lỗi trên trang web và giao diện lập trình ứng dụng lên khoảng 20%.
Những con số này mở rộng cuộc tranh luận về AI làm thay đổi hoạt động rà soát mã ra ngoài chất lượng đầu ra. Nhóm phát triển còn phải tổ chức lại công việc khi tác tử tạo, sửa và gửi mã nhanh hơn quy trình dành cho con người.
Từ trình soạn thảo Zed đến nền tảng Delta
Zed phát triển từ một trình soạn thảo mã hiệu năng cao thành nền tảng cộng tác dành cho lập trình viên và tác tử. Delta mở rộng sản phẩm từ hoạt động viết mã sang quản lý phiên làm việc, lịch sử chỉnh sửa và quá trình duyệt mã có đầy đủ bối cảnh.
Theo The New Stack, Zed được thành lập năm 2021 bởi những người từng tham gia nhóm phát triển trình soạn thảo Atom của GitHub. Sobo đã làm việc tại GitHub trong 9 năm. Sản phẩm ban đầu là một trình soạn thảo mã hỗ trợ nhiều người cùng làm việc theo thời gian thực và được xây dựng bằng Rust.
Từ cộng tác trực tiếp đến tác tử AI
Khi The New Stack thử phiên bản thử nghiệm vào năm 2023, Zed chủ yếu nhấn mạnh tốc độ phản hồi và khả năng cộng tác trực tiếp. Đến năm 2025, chỉnh sửa bằng AI và các tính năng dựa trên tác tử đã trở thành phần trung tâm của sản phẩm.
Tham vọng của Zed vượt ra ngoài trình soạn thảo từ ít nhất tháng 8 năm 2025. Theo thông báo được The New Stack dẫn lại, Zed khi đó huy động 32 triệu USD trong vòng vốn do Sequoia Capital dẫn dắt. Công ty cũng hé lộ DeltaDB, hệ thống quản lý phiên bản ghi lại thay đổi ở cấp độ từng lần chỉnh sửa.
Đến tháng 8, Zed giới thiệu Delta dưới dạng thử nghiệm riêng tư. Sản phẩm được mô tả là môi trường cộng tác nơi lập trình viên làm việc cùng tác tử, chia sẻ toàn bộ luồng đang thực hiện và duyệt mã trong bối cảnh ban đầu. Việc mở thử nghiệm công khai đưa mô hình này đến nhiều người dùng hơn và nhắm trực tiếp vào yêu cầu hợp nhất mã, một thành phần đặc trưng của GitHub.
Luồng thay thế yêu cầu hợp nhất mã như thế nào
Delta dùng luồng làm đơn vị cộng tác chính. Một luồng giữ nhiệm vụ, hội thoại, tệp đang thay đổi và lịch sử chỉnh sửa trong cùng một nơi, cho phép đồng đội xem cả kết quả lẫn quá trình tác tử tạo ra kết quả đó.
Lập trình viên có thể tiếp tục tinh chỉnh yêu cầu rồi chia sẻ toàn bộ quá trình với đồng đội thay vì chỉ gửi phần mã cuối cùng. Mỗi luồng làm việc trên một bản sao riêng của dự án, vì vậy nhiều nhiệm vụ có thể diễn ra đồng thời mà không buộc các tác tử cùng sửa một tập hợp tệp đang được sử dụng.
Duyệt mã ngay trong luồng
Thành viên khác có thể tham gia luồng hiện tại hoặc tạo luồng duyệt riêng. Trong luồng duyệt, họ có thể kiểm tra thay đổi và đặt câu hỏi cho tác tử. Họ cũng có thể thử phương án sửa trước khi đưa phần đã chấp nhận trở lại luồng gốc.
DeltaDB ghi lại từng thay đổi
DeltaDB nằm bên dưới mô hình này. Thay vì chờ lập trình viên gom công việc thành một lần lưu phiên bản, hệ thống ghi từng sự kiện khi nó xảy ra, gồm chỉnh sửa mã và hoạt động trong cuộc trò chuyện. Zed gọi mỗi bản ghi là một delta.
Git chưa bị loại bỏ. Delta hiện vẫn hoạt động với kho Git, còn lập trình viên có thể tiếp tục dùng nhánh, lần lưu phiên bản và kho từ xa theo cách quen thuộc. DeltaDB bổ sung một lớp lịch sử giữa các lần lưu, giữ lại hoạt động trung gian của con người và tác tử mà Git thường không lưu. Cách tiếp cận này phản ánh nhu cầu về một hạ tầng AI có thể theo dõi toàn bộ quá trình vận hành thay vì chỉ ghi nhận đầu ra cuối cùng.
Zed đã ngừng dùng yêu cầu hợp nhất mã cho Delta
Zed đã chuyển hoạt động phát triển Delta sang các luồng và tắt yêu cầu hợp nhất mã trong chính kho của sản phẩm. Theo số liệu Zed công bố và The New Stack dẫn lại, 33 lập trình viên đã đưa 570 thay đổi vào nhánh chính mà không sử dụng yêu cầu hợp nhất mã.
Lộ trình rời GitHub
Trong thông báo thử nghiệm công khai của Delta, Sobo viết rằng Zed hiện xây dựng và cộng tác trên Delta hoàn toàn bên trong Delta. Ông cũng cho biết công ty chỉ còn cách thời điểm rời GitHub vài tháng. Với những người tập trung vào Delta, phần lớn cuộc trò chuyện, hoạt động duyệt và bàn giao công việc đã diễn ra trong nền tảng mới.
Các phụ thuộc còn lại
Quá trình chuyển đổi vẫn chưa hoàn tất. Zed còn phụ thuộc vào Git để lưu trữ, đồng thời cần chuyển hoạt động tích hợp liên tục và phát hành phần mềm ra khỏi GitHub. Sobo cho rằng bài toán tích hợp liên tục về cơ bản đã có lời giải, nên Zed dự kiến kết nối với các lựa chọn hiện hữu thay vì xây thêm một hệ thống chỉ để thay GitHub.
Kho mã nguồn mở của Zed vẫn ở lại GitHub
Zed chưa chuyển kho trình soạn thảo công khai khỏi GitHub vì cộng đồng vẫn báo lỗi, đề xuất mã và quản lý quyền truy cập tại đó. Delta có thể hoạt động cùng quy trình hiện tại: người dùng công khai phiên làm việc với tác tử rồi gửi kết quả qua yêu cầu hợp nhất mã thông thường.
Cách kết hợp này giúp những cộng tác viên chưa dùng Delta không phải thay đổi quy trình. Sobo nói với The New Stack rằng kho công khai của Zed có hàng trăm người đóng góp mỗi tháng. Công ty sẽ chuyển đổi thận trọng vì GitHub còn duy trì một lớp quan hệ cộng đồng chưa thể thay thế nhanh chóng.
Quyền truy cập và cộng đồng
Zed chỉ muốn di chuyển cộng đồng khi có thể cung cấp một lựa chọn tốt hơn. Công ty không muốn buộc người đóng góp đổi công cụ chỉ để chứng minh quan điểm. Sự phụ thuộc vào GitHub còn thể hiện trong lộ trình của Delta. Một tính năng dự kiến sẽ dùng quyền hiện có của kho GitHub để quyết định ai được truy cập các luồng Delta dùng chung.
Delta hiện có ứng dụng máy tính cho macOS, Linux và Windows. Phiên bản trình duyệt hỗ trợ xem, chia sẻ và duyệt luồng. Theo Zed, sản phẩm sẽ miễn phí trong toàn bộ giai đoạn thử nghiệm công khai. Các gói trả phí cho cá nhân và nhóm sẽ xuất hiện sau đó, nhưng công ty cam kết luôn duy trì một phiên bản miễn phí.
Delta khác các đối thủ ở đơn vị cộng tác cơ bản
Điểm khác biệt chính của Delta là chọn luồng, thay vì lần lưu phiên bản, nhánh hoặc yêu cầu hợp nhất mã, làm đơn vị cộng tác cơ bản. Luồng kết hợp mã với nhiệm vụ, hội thoại, quyết định và chuỗi chỉnh sửa đã tạo ra mã đó.
Các nền tảng khác cũng đang thay đổi
Zed không phải công ty duy nhất muốn xây lại quy trình cộng tác mã cho thời đại tác tử. The New Stack cho biết Cursor thuộc SpaceX đã chính thức ra mắt Origin vào tháng 8. Origin kết hợp lưu trữ kho Git, yêu cầu hợp nhất mã và tác tử lập trình trong cùng một hệ thống. Kho GitHub hiện có vẫn có thể giữ vai trò nguồn dữ liệu chính.
GitLab cũng đang phát triển Dự án Switch, một hệ thống quản lý mã nguồn thế hệ mới đang ở giai đoạn thử nghiệm riêng tư. Các sản phẩm này vẫn giữ nhiều thành phần quen thuộc của Git, còn Delta bắt đầu từ một đơn vị khác.
Sobo tin rằng luồng sẽ thay thế lần lưu phiên bản hoặc nhánh để trở thành đơn vị cơ bản của phát triển phần mềm. Lần lưu phiên bản vẫn hữu ích như một điểm đánh dấu, nhưng không giữ được cuộc trao đổi với tác tử, các quyết định trong quá trình làm việc và chuỗi chỉnh sửa tạo nên phần mã cuối cùng.
Luồng giữ lại bối cảnh làm việc
Theo lập luận của Zed, việc lưu chỉnh sửa tăng dần cùng cuộc trò chuyện cho phép người tiếp theo tiếp tục từ đúng nơi người trước dừng lại. Người đó có thể tương tác với cùng tác tử và bối cảnh. Họ không phải suy đoán tư duy đằng sau một phần chênh lệch mã đã hoàn tất.
Delta vẫn là một phép cược đang được kiểm chứng
Delta là một thử nghiệm đã được Zed đưa vào sản xuất nội bộ, chưa phải phương án thay thế hoàn chỉnh cho GitHub. Mô hình luồng đã xử lý hàng trăm thay đổi của nhóm Delta, nhưng vẫn phải chứng minh rằng nó có thể phục vụ cộng đồng bên ngoài, quản lý quyền truy cập và hỗ trợ người không dùng Delta.
Delta đặt cược rằng đối tượng trung tâm của phát triển phần mềm sẽ chuyển từ phần mã đã hoàn tất sang quá trình tương tác liên tục giữa lập trình viên và tác tử. Mã nguồn vẫn quan trọng, nhưng được gắn với lịch sử tạo ra nó thay vì xuất hiện như một phần chênh lệch tách rời.
Mô hình cạnh tranh có thể lặp lại thời Git
Sobo dự đoán giai đoạn tiếp theo có thể lặp lại cấu trúc của thời Git. Git trở thành nền tảng chung vì có tính mở và cho phép nhiều bên xây sản phẩm bên trên, còn GitHub thắng ở lớp dịch vụ nhờ hiệu ứng mạng. Ông cho rằng nhiều sản phẩm có thể cạnh tranh về trải nghiệm tác tử trong khi dùng chung một lớp hạ tầng bên dưới.
Phép thử tiếp theo của Delta
Hiện tại, Delta chưa thay thế hoàn toàn GitHub ngay cả trong hoạt động của Zed. Một nhóm 33 người đã đưa 570 thay đổi vào nhánh chính mà không cần yêu cầu hợp nhất mã. Kết quả này cho thấy công ty đã tiến xa hơn một bản trình diễn. Phép thử lớn hơn sẽ đến khi mô hình luồng phải phục vụ hàng trăm cộng tác viên bên ngoài. Hệ thống còn phải giữ nguyên quyền truy cập và hỗ trợ những người không sử dụng Delta.
Hãy tiếp tục theo dõi sine.vn để xem mô hình cộng tác theo luồng có thực sự thay thế yêu cầu hợp nhất mã khi tác tử tham gia sâu hơn vào phát triển phần mềm hay không.
