Tên miền quốc gia .si của Slovenia tăng mạnh sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký một sắc lệnh mới. Sắc lệnh gọi “trí tuệ nhân tạo” là “siêu trí tuệ”, viết tắt là SI. Registry SI ghi nhận 11.000 địa chỉ mới vào ngày 30 tháng 9. Một thống kê riêng cho thấy gần 13.000 tên miền .si được đăng ký trong 24 giờ gần thời điểm TechCrunch đăng bài; hai khoảng thống kê có thể chồng lấn nên không thể cộng hai con số này.
Diễn biến này cho thấy một thay đổi về thuật ngữ tại Mỹ có thể nhanh chóng tác động đến thị trường tài sản số toàn cầu. Tên miền vốn đại diện cho Slovenia nay mang thêm một ý nghĩa thương mại. Doanh nghiệp, nhà sáng lập và người đầu cơ nhìn nhận nó theo cách tương tự tên miền .ai của Anguilla khi trí tuệ nhân tạo phát triển.
Lượng đăng ký .si tăng đột biến trong tháng 9
Theo Registry SI, lượng mua tên miền .si tăng 2.199% trong tháng 9. Đây là tổ chức chính thức quản lý tên miền Slovenia. Người phát ngôn Klara Herman cảnh báo rằng không nên quy toàn bộ mức tăng này cho sắc lệnh của Tổng thống Trump.
Dữ liệu Registry SI cung cấp cho thấy 11.000 địa chỉ mới được ghi nhận vào ngày 30 tháng 9, một ngày sau khi sắc lệnh được ký. Trong 24 giờ gần thời điểm bài báo được xuất bản, gần 13.000 tên miền .si mới đã được đăng ký.
Mức tăng không đồng đều giữa các nền tảng. GoDaddy chưa cung cấp tên miền .si, còn Squarespace chưa trả lời tại thời điểm bài viết được xuất bản. Wix cho biết hoạt động đăng ký trên nền tảng vẫn ở mức thấp kể từ ngày 29 tháng 9 và chưa có mức tăng đáng kể. Đại diện Wix lưu ý rằng diễn biến còn sớm và có thể thay đổi.
.si trở thành tên miền phổ biến thứ hai trên Hostinger
Hostinger ghi nhận xu hướng rõ rệt hơn các nền tảng khác. Trong nhóm khách hàng của công ty, .si đã trở thành phần mở rộng tên miền phổ biến thứ hai, chỉ sau .com. Phần lớn lượt đăng ký gần đây tập trung trong hai ngày cuối của giai đoạn thống kê.
Gần 4.300 khách hàng Hostinger đăng ký tên miền .si vào ngày 30 tháng 9. Con số này tăng lên khoảng 5.400 lượt vào ngày 1 tháng 10. Hostinger cho biết hơn ba phần tư số tên miền .si đăng ký kể từ ngày 23 tháng 9 xuất hiện trong hai ngày cuối của giai đoạn thống kê.
Hơn một nửa số người mua đến từ Mỹ và Ấn Độ. Dữ liệu này cho thấy nhu cầu mới không chỉ xuất phát từ Slovenia mà đã lan sang các thị trường công nghệ lớn.
Số lượt đăng ký trên Hostinger cho thấy người mua tập trung vào tên miền .si trong hai ngày cuối của giai đoạn thống kê. Dữ liệu này không cho biết tổng số tiền đã chi và cũng không chứng minh sự thay đổi trong đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo.
Nội dung phần lớn tên miền mới không nhắc đến trí tuệ nhân tạo
Dù SI được dùng làm chữ viết tắt của “siêu trí tuệ” trong sắc lệnh, Hostinger cho biết chỉ khoảng 3% tên miền .si trên nền tảng liên quan trực tiếp đến trí tuệ nhân tạo. Phần lớn tên miền mới thuộc nhóm chưa phân loại vì không khớp với một danh mục cụ thể.
Theo Hostinger, người đăng ký chủ yếu là cá nhân và doanh nghiệp. Nền tảng này cũng ghi nhận yếu tố đầu cơ, khi một bộ phận người mua có thể giữ tên miền để bán lại nếu nhu cầu tiếp tục tăng.
Một nhà sáng lập được TechCrunch dẫn lời cho biết một số tên miền .si đã được chào bán lại với giá hơn 1 triệu USD. Đây là giá chào bán, không phải bằng chứng cho thấy giao dịch đã hoàn tất ở mức giá đó.
Kim Than là Giám đốc điều hành Genius PR. Ông đã mua phiên bản .si của tên công ty để bảo vệ thương hiệu nếu phần mở rộng này phát triển giống .ai. Chi phí hiện tại còn thấp khiến ông chọn đăng ký sớm thay vì có thể phải trả nhiều hơn sau này.
Than xem tên miền là một dạng đồ sưu tầm số và muốn mua thêm khi giá còn phù hợp. Ông cũng đề cập khả năng mã hóa tên miền để giao dịch trên chuỗi khối, nhưng chưa chắc .si đã được hỗ trợ. Một số người bạn là nhà sáng lập của ông cũng đang mua vì cho rằng .si có thể tạo ra một làn sóng tương tự thời kỳ .ai bùng nổ.
Sắc lệnh tạo thêm ý nghĩa mới cho tên miền .si
TechCrunch trích dẫn nhận định trong sắc lệnh về các hệ thống tiên tiến hiện nay. Theo văn bản, chúng không chỉ bắt chước hoặc tự động hóa từng khía cạnh riêng lẻ của trí thông minh con người. Sắc lệnh gọi những hệ thống này là một dạng “siêu trí tuệ”, qua đó tạo thêm ý nghĩa thương mại cho chữ viết tắt SI.
Cách gọi mới bổ sung cho .si một lớp nghĩa ngoài vai trò tên miền quốc gia của Slovenia. Slovenia cũng là quê hương của Đệ nhất phu nhân Melania Trump, một sự trùng hợp khiến câu chuyện nhận được thêm sự chú ý.
Sự quan tâm dành cho một tên miền không có nghĩa toàn bộ ngành công nghệ đã đổi cách gọi. Tranh luận về thuật ngữ vẫn diễn ra cùng các câu hỏi thực tế hơn, chẳng hạn trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra những rủi ro nào và các hệ thống mới nên được quản lý ra sao.
.si chưa thể thay thế .ai
Klaudijus Januitis là trưởng bộ phận tên miền tại Hostinger. Ông dự đoán nhu cầu đối với .si sẽ tiếp tục tăng nhưng không cho rằng phần mở rộng này có thể sớm thay thế .ai. Theo Januitis, .si phù hợp hơn với vai trò lựa chọn thứ hai vì dễ tìm tên còn trống và có chi phí thấp hơn.
| Tiêu chí | .si | .ai |
|---|---|---|
| Giá trên Hostinger | Khoảng 12 USD mỗi năm | 90 USD |
| Điều khoản được nêu | Không có thông tin về cam kết tối thiểu | Cam kết hai năm |
| Vai trò hiện tại | Lựa chọn thứ hai | Lựa chọn gắn với AI đã phổ biến hơn .si |
| Nơi nhận phí | Đơn vị quản lý tên miền | Chính phủ Anguilla |
Januitis cho rằng Slovenia khó thu được lợi ích kinh tế giống Anguilla. Phí tên miền .ai cao hơn và nguồn thu đi trực tiếp vào chính phủ Anguilla, trong khi .si rẻ hơn nhiều và tiền được chuyển cho đơn vị quản lý tên miền thay vì ngân khố Slovenia.
Theo cách Januitis mô tả, .ai đã trở thành “một nền kinh tế thứ hai” đối với Anguilla. Tên miền .si có thể mang lại thêm doanh thu cho đơn vị quản lý tên miền Slovenia, nhưng khó tạo tác động kinh tế cho quốc gia như .ai đã làm với Anguilla.
Nếu quan tâm đến cách tên miền, thuật ngữ và thương hiệu thay đổi cùng làn sóng trí tuệ nhân tạo, bạn có thể tiếp tục theo dõi các phân tích mới trên Sine.
