Mỹ đang tìm cách xây dựng một chuẩn đánh giá chung cho năng lực lái của hệ thống tự động. Chuẩn này dự kiến dựa trên dữ liệu và có thể kiểm chứng, nhưng chưa phải ngưỡng an toàn đã được xác lập. Mỹ chưa có tiêu chuẩn liên bang như vậy. Vì thế, việc xác định một hệ thống đã sẵn sàng hoạt động trên đường vẫn phụ thuộc nhiều vào quy trình thử nghiệm và công bố kết quả của từng công ty.
Khi một người muốn lái xe, họ phải vượt qua kỳ thi trước khi được cấp bằng. Với xe tự lái, một bài kiểm tra tương đương vẫn chưa tồn tại. Theo TechCrunch Mobility, việc xác định công nghệ tự lái đã đủ an toàn để hoạt động trên đường hiện chủ yếu do chính ngành công nghiệp trả lời.
Vấn đề này liên quan trực tiếp đến các công ty phát triển xe tải tự lái và taxi robot. Trong tương lai, nó cũng sẽ ảnh hưởng đến xe chở khách tự lái thuộc sở hữu cá nhân. Các hệ thống có thể được thử nghiệm trong nhiều điều kiện. Tuy nhiên, chưa có một tiêu chuẩn thống nhất để đánh giá khả năng vận hành ngoài đời thực.
Nội dung: Mỹ chưa có bài kiểm tra chuẩn cho xe tự lái
Mỹ chưa có bài kiểm tra liên bang dùng để xác nhận một hệ thống lái tự động đã đạt ngưỡng an toàn. Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ, gọi tắt là NHTSA, đang xây dựng cách đánh giá mức năng lực mà xe tự lái phải đạt trước khi được xem là an toàn.
Các tiêu chuẩn an toàn phương tiện cơ giới liên bang hiện điều chỉnh những mẫu xe mà nhà sản xuất bán tại Mỹ. Tuy nhiên, các quy định này không được thiết kế cho Tesla Cybercab hoặc taxi robot của Zoox. Hai mẫu xe thiếu một số trang bị truyền thống vốn được yêu cầu ở cấp liên bang. Danh sách này gồm bàn đạp, vô lăng, gương chiếu hậu hai bên và gương chiếu hậu trong xe.
Sự khác biệt về thiết kế khiến cơ quan quản lý không thể áp dụng nguyên trạng bộ quy tắc dành cho ô tô thông thường. Một tiêu chuẩn mới phải đánh giá được năng lực của hệ thống lái tự động mà không phụ thuộc hoàn toàn vào những bộ phận dành cho tài xế con người.
Khuôn khổ liên bang đang được xây dựng
NHTSA đang phát triển một khuôn khổ liên bang cho phương tiện tự động, trong đó an toàn là nền tảng nhưng quy định không được cản trở đổi mới. Khuôn khổ phải bảo vệ người tham gia giao thông và vẫn phù hợp khi thiết kế phương tiện cùng phần mềm lái tiếp tục thay đổi.
Jonathan Morrison, lãnh đạo NHTSA, cho rằng cơ quan quản lý không nên liên tục xử lý từng vấn đề riêng lẻ. Cơ quan này cũng không nên cố đoán công nghệ sẽ phát triển theo hướng nào. Thách thức là xây dựng quy tắc đủ rõ để bảo vệ người tham gia giao thông mà không gắn tiêu chuẩn với một thiết kế sắp lỗi thời.
Đây cũng là bài toán xuất hiện trong nhiều lĩnh vực sử dụng trí tuệ nhân tạo. Quyền hạn của hệ thống cần được xác định trước khi triển khai, tương tự cuộc thảo luận về việc trí tuệ nhân tạo nên được trao bao nhiêu quyền trong hoạt động an ninh mạng.
ASCEND sẽ tập trung vào năng lực lái tự động
ASCEND là sáng kiến chung giữa NHTSA và SAE nhằm đẩy nhanh việc xây dựng tiêu chuẩn hiệu suất xe tự lái dựa trên dữ liệu. Ưu tiên đầu tiên của sáng kiến là xác định năng lực của hệ thống lái tự động, qua đó hỗ trợ quá trình xây dựng một tiêu chuẩn an toàn liên bang tương ứng.
Theo TechCrunch, NHTSA đã đạt thỏa thuận với SAE để khởi động ASCEND. Tại hội nghị AI Horizons ở Pittsburgh, Morrison cho biết kết quả từ hoạt động đánh giá năng lực sẽ cung cấp thông tin và thúc đẩy quá trình xây dựng tiêu chuẩn an toàn phương tiện cơ giới liên bang.
Ông cũng cho biết quy định về hiệu suất của hệ thống lái tự động sẽ tạo vai trò dẫn dắt ở cấp liên bang. Một chuẩn năng lực chung có thể xử lý tình trạng các bang và địa phương áp dụng yêu cầu không đồng nhất. Chuẩn này cũng có thể hỗ trợ phát triển và triển khai phương tiện tự động an toàn tại Mỹ.
Chưa có lịch trình cho thời điểm ASCEND hoàn thành các tiêu chuẩn dành cho hệ thống lái tự động. Vì vậy, câu hỏi xe tự lái đã đủ an toàn hay chưa vẫn chưa có một ngưỡng liên bang cụ thể.
Vì sao tiêu chuẩn dựa trên dữ liệu quan trọng?
Tiêu chuẩn dựa trên dữ liệu có thể đánh giá xe tự lái theo khả năng thực hiện nhiệm vụ lái. Cách đánh giá này không phụ thuộc vào hình thức hoặc trang bị truyền thống. Nó phù hợp với những phương tiện không có vô lăng hay bàn đạp, nhưng chỉ đáng tin khi phương pháp thu thập, xác minh và diễn giải dữ liệu được quy định rõ.
Trong phát triển phần mềm, quy trình xác minh giúp phân biệt khối lượng hoạt động với bằng chứng về chất lượng. Xe tự lái cũng cần tiêu chí cho biết hệ thống đã được kiểm tra trong những tình huống nào và kết quả được đánh giá ra sao.
Nguồn bài viết không nêu các phép thử cụ thể mà ASCEND sẽ áp dụng. Vì vậy, chưa thể kết luận tiêu chuẩn tương lai sẽ đo quãng đường vận hành, số lần con người phải can thiệp, khả năng xử lý tình huống bất thường hay một tập hợp chỉ số khác.
Tiêu chuẩn chung vẫn là phần còn thiếu
Mỹ vẫn thiếu một tiêu chuẩn chung để các nhà sản xuất, cơ quan quản lý và công chúng xác định xe tự lái đã đủ an toàn hay chưa. ASCEND có thể tạo ra điểm tham chiếu dựa trên năng lực và dữ liệu, nhưng sáng kiến chưa công bố phép thử cụ thể hoặc thời hạn hoàn thành.
Các nhà phát triển đang đưa xe tự hành vào vận tải hàng hóa, gọi xe và hàng không, nhưng Mỹ vẫn chưa có bài kiểm tra chuẩn tương đương kỳ thi lấy bằng lái dành cho con người. Cho đến khi tiêu chuẩn năng lực được công bố, tuyên bố một phương tiện đã đủ an toàn vẫn phụ thuộc nhiều vào cách từng công ty thử nghiệm và trình bày kết quả.
Hãy tiếp tục theo dõi Sine để cập nhật cách các tiêu chuẩn an toàn mới định hình tương lai của xe tự lái.
