Jas Khaira lãnh đạo trung tâm sáng kiến AI của Blackstone. Ông cho rằng thị trường đang phóng đại nguy cơ từ khoản nợ tài trợ cho làn sóng xây dựng hạ tầng AI. Theo bài viết của TechCrunch, phần lớn trung tâm dữ liệu được xây cho các tập đoàn công nghệ có năng lực tín dụng hàng đầu. Điều này khác với năm 2008, khi các bên vay yếu trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng.
Quan điểm này không phủ nhận rủi ro. Chi phí vay đang tăng, chênh lệch lãi suất tín dụng mở rộng và tổng nợ của CoreWeave đã lên khoảng 50 tỷ USD. Lập luận của Khaira là các khoản vay cần được đánh giá dựa trên hợp đồng, tài sản bảo đảm và chất lượng tín dụng của khách hàng cuối cùng.
Nhận định đó phản ánh vị thế ngày càng lớn của Blackstone trong hạ tầng AI. Tập đoàn cấp cả vốn vay và vốn cổ phần cho trung tâm dữ liệu cùng các nhà cung cấp đám mây chuyên AI. Danh mục đầu tư còn có nhà sản xuất chip và doanh nghiệp phát triển mô hình, ứng dụng AI.
Nội dung đầu tư của Blackstone vào năng lực tính toán
Blackstone đang xây dựng một danh mục bao phủ nhiều lớp của hạ tầng AI, từ trung tâm dữ liệu và chip đến năng lực điện toán đám mây. Quy mô 1,3 nghìn tỷ USD tài sản được quản lý cho phép tập đoàn tài trợ những dự án cần lượng vốn lớn bằng cả nợ và vốn cổ phần.
Đầu năm 2026, Blackstone thành lập Blackstone N1, viết tắt là BXN1, tại San Francisco để làm đầu mối cho các sáng kiến AI. Khaira chuyển từ New York đến San Francisco để lãnh đạo đơn vị này.
Khaira cho biết Blackstone là chủ sở hữu năng lực tính toán lớn nhất bên ngoài nhóm nhà cung cấp đám mây siêu quy mô. Danh mục của tập đoàn gồm các trung tâm dữ liệu, nhà cung cấp đám mây chuyên AI và những doanh nghiệp có thể sử dụng nguồn lực tính toán đó.
Các thương vụ trong danh mục AI
Một thương vụ tiêu biểu là Crux AI, nhà cung cấp đám mây chuyên AI được thành lập cùng Google để thương mại hóa bộ xử lý tensor tùy chỉnh. Theo TechCrunch, Blackstone cam kết đầu tư 5 tỷ USD vào doanh nghiệp này. Tập đoàn cũng hậu thuẫn Etched, công ty khởi nghiệp chip được thành lập cách đây bốn năm.
Mô hình cho vay bắt đầu từ CoreWeave
Blackstone đánh giá các hợp đồng đã ký với khách hàng khi thẩm định khoản vay hạ tầng AI, đồng thời nhận bộ xử lý đồ họa làm tài sản bảo đảm. Mô hình này cho phép tập đoàn cấp khoản vay lớn cho các nhà cung cấp đám mây chuyên AI dù họ vẫn là doanh nghiệp được vốn mạo hiểm hậu thuẫn.
Khoản vay 2,3 tỷ USD cho CoreWeave
Thương vụ đầu tiên diễn ra vào năm 2023, khi nhu cầu của CoreWeave tăng mạnh sau khi ChatGPT ra mắt. Theo lời Khaira được TechCrunch dẫn lại, CoreWeave khi đó chỉ có doanh thu 30 triệu USD và lợi nhuận rất thấp. Công ty vẫn đề nghị Blackstone cấp khoản vay 2,3 tỷ USD.
CoreWeave dùng lượng lớn bộ xử lý đồ họa Nvidia làm tài sản bảo đảm. Nvidia cũng là nhà đầu tư của công ty. Blackstone xem các hợp đồng với khách hàng lớn như Microsoft là yếu tố giảm rủi ro. Thương vụ sau đó trở thành khuôn mẫu cho hoạt động tài trợ. Blackstone và các tổ chức tín dụng khác đã cấp thêm hàng tỷ USD vốn vay cho CoreWeave cùng những đối thủ.
Theo Khaira, chất lượng của khách hàng là một tiêu chí chính khi định giá rủi ro. Nếu bên mua năng lực tính toán là doanh nghiệp đạt hạng đầu tư như Microsoft hoặc Meta, mức rủi ro của khoản vay được xác định một phần dựa trên năng lực tín dụng của chính khách hàng đó.
Chi phí vay tăng làm thị trường thận trọng
Các hợp đồng và bộ xử lý đồ họa thế chấp không loại bỏ rủi ro tín dụng. Lãi suất tăng, lượng nợ mới phát hành và nghi vấn về mức độ phù hợp của bộ xử lý đồ họa làm tài sản bảo đảm cho khoản vay chi phí thấp đang khiến nhà đầu tư thận trọng hơn, kể cả khi khách hàng cuối cùng là những tập đoàn công nghệ lớn.
TechCrunch cho biết Blackstone và Coatue đã đồng dẫn dắt hạn mức tín dụng 10 tỷ USD cho Firmus, nhà cung cấp bộ xử lý đồ họa của Australia, trong năm 2026. Cùng lúc, tổng nợ của CoreWeave đã tăng lên khoảng 50 tỷ USD.
Brad Gerstner là nhà sáng lập Altimeter Capital. Ông cho rằng bộ xử lý đồ họa được CoreWeave dùng làm tài sản bảo đảm không còn đủ để công ty tiếp tục vay với chi phí thấp như trước. Mối lo tăng lên khi lãi suất nhích cao trong tháng 9 và lạm phát nóng hơn dự kiến. Thị trường cũng phải tiếp nhận nhiều đợt phát hành nợ dành cho hạ tầng AI.
Khaira thừa nhận chênh lệch lãi suất tín dụng đang mở rộng. Ngay cả Meta và Microsoft, hai doanh nghiệp có bảng cân đối kế toán lớn và lợi nhuận vững, cũng phải trả chi phí vay cao hơn để tài trợ cho quá trình xây dựng AI.
Áp lực lan sang thị trường cổ phiếu
Áp lực đã lan sang thị trường cổ phiếu. Theo TechCrunch, giá cổ phiếu CoreWeave giảm hơn 20% trong những ngày gần đây. Firmus cũng hủy kế hoạch chào bán cổ phiếu lần đầu trên Sở giao dịch chứng khoán Australia. Công ty từng nhắm mức định giá khoảng 30 tỷ USD. Khaira cho rằng thị trường không chấp nhận mức định giá đó trong bối cảnh lãi suất đi lên.
Vì sao Khaira không thấy một cuộc khủng hoảng năm 2008
Khaira không cho rằng nợ hạ tầng AI sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng tín dụng trên diện rộng như năm 2008. Phần lớn trung tâm dữ liệu phục vụ các nhà cung cấp đám mây siêu quy mô. Vì vậy, dòng tiền trả nợ gắn với những doanh nghiệp có năng lực tín dụng cao.
Dù chi phí vốn tăng, các công ty AI vẫn cần thêm năng lực tính toán để vận hành mô hình. Nhu cầu này tiếp tục thúc đẩy việc xây trung tâm dữ liệu và mở rộng các lớp hạ tầng phục vụ tác tử AI.
Điểm khác biệt so với năm 2008
Khaira phân biệt tình hình hiện tại với năm 2008, khi các ngân hàng có chất lượng tín dụng yếu trở thành tâm điểm của khủng hoảng. Trong thị trường hạ tầng AI, rủi ro vẫn tồn tại ở bên vay, tài sản bảo đảm và chi phí vốn, nhưng phần lớn cơ sở được xây để phục vụ các tập đoàn công nghệ lớn.
Theo Khaira, dòng tiền trả nợ cuối cùng được hậu thuẫn bởi những doanh nghiệp có năng lực tín dụng cao nhất thế giới. Đây là lý do ông cho rằng thị trường đang đánh giá quá mức nguy cơ nợ xây dựng AI kéo toàn bộ hệ thống tín dụng vào khủng hoảng.
Lợi tức từ AI đã xuất hiện nhưng không đồng đều
Blackstone đã ghi nhận lợi tức đầu tư từ AI tại các doanh nghiệp trong danh mục, nhưng kết quả khác nhau giữa từng công ty. Theo Khaira, quá trình ứng dụng có thể diễn ra không đồng đều và khiến người hoài nghi cảm thấy năng lực tính toán đang dư thừa trước khi mức sử dụng bắt kịp.
Ode hỗ trợ doanh nghiệp triển khai AI
Blackstone không chỉ tài trợ trung tâm dữ liệu. Theo TechCrunch, tập đoàn còn thành lập liên doanh Ode with Anthropic trị giá 1,5 tỷ USD trong năm 2026. Các đối tác gồm Anthropic và Hellman & Friedman. Liên doanh cung cấp kỹ sư làm việc trực tiếp tại doanh nghiệp để triển khai và tích hợp AI. Hoạt động này trước hết hướng đến 280 công ty trong danh mục của Blackstone.
Với Blackstone, vấn đề cần theo dõi là tốc độ doanh nghiệp biến năng lực tính toán đắt đỏ thành hiệu quả vận hành.
Hãy tiếp tục theo dõi Sine để cập nhật cách dòng vốn và chi phí hạ tầng đang định hình thị trường AI.
