Benchmark thừa nhận AI đang làm suy yếu quy ước không đầu tư vào các công ty cạnh tranh trực tiếp. Chetan Puttagunta, đối tác của Benchmark, cho rằng chi phí xây dựng phần mềm đang “gần như về bằng không”, khiến startup mở rộng tham vọng và dễ lấn sang thị trường của nhau. Quỹ vẫn coi tính độc quyền ở giai đoạn sớm, bảo mật thông tin và minh bạch với nhà sáng lập là những yêu cầu quan trọng.
Vì sao AI làm suy yếu quy ước không đầu tư vào đối thủ?
Chi phí phát triển phần mềm giảm, sản phẩm thay đổi nhanh và thị trường mục tiêu ngày càng rộng khiến hai công ty không cạnh tranh lúc nhận vốn vẫn có thể trở thành đối thủ sau đó. Theo Benchmark, xung đột trong danh mục vì thế có thể phát sinh từ quá trình mở rộng, ngay cả khi nhà đầu tư không chủ động tài trợ cho hai đối thủ ngay từ đầu.
Trong nhiều thập niên, giới đầu tư mạo hiểm duy trì một quy ước bất thành văn: một quỹ không rót vốn cho hai công ty cạnh tranh trực tiếp. Tuy nhiên, theo TechCrunch, các đối tác của Benchmark đã công khai thừa nhận tại sự kiện Disrupt rằng sự bùng nổ của AI đang gây sức ép lên nguyên tắc này.
Phát hiện chính từ các xung đột đã xảy ra
Dấu hiệu rạn nứt đã xuất hiện từ trước. OpenAI và Anthropic hiện có hàng chục nhà đầu tư chung. Trường hợp Factory và Cognition cho thấy xung đột có thể trở nên trực diện khi hai công ty cùng phát triển tác tử AI viết phần mềm.
Tranh chấp giữa Factory và Cognition
Cuối tháng 9, Factory thông báo sa thải Chris Degnan khỏi vai trò quan sát viên hội đồng quản trị và cố vấn. Factory cáo buộc ông có hành vi phi đạo đức liên quan đến Cognition. Cognition là đối thủ trực tiếp của Factory và phát triển tác tử lập trình Devin.
Giám đốc điều hành Factory cáo buộc Degnan đã thảo luận về một công việc tại Cognition khi còn được tiếp cận các cuộc trao đổi cấp hội đồng quản trị. Degnan cho biết mình đã từ chức trước đó. Ông phủ nhận việc chia sẻ thông tin mật và sau đó thông báo gia nhập Cognition với chức danh giám đốc doanh thu.
Nhà đầu tư Vinod Khosla đứng về phía Degnan trên X. Ông chỉ trích giám đốc điều hành Factory và gọi công ty này là “một đối thủ hạng hai đang gặp khó khăn”. Khosla Ventures đầu tư vào cả Factory lẫn Cognition.
Benchmark sẽ xử lý xung đột đầu tư như thế nào?
Những nội dung và nguyên tắc Benchmark vẫn duy trì
Benchmark chưa từ bỏ quy ước không đầu tư vào đối thủ. Các đối tác của quỹ cho rằng nhà đầu tư phải bảo mật thông tin và trao đổi minh bạch với nhà sáng lập khi xung đột xuất hiện. Nếu hai công ty đã cạnh tranh trực tiếp tại thời điểm ra quyết định, Benchmark xem đây là trường hợp dễ xử lý hơn.
Cam kết với nhà sáng lập ở giai đoạn sớm
Benchmark xây dựng danh tiếng bằng quan hệ hợp tác kéo dài từ 10 đến 15 năm với các nhà sáng lập ngay từ giai đoạn sớm. Khi được hỏi liệu cam kết không đầu tư vào đối thủ còn đứng vững hay không, các đối tác của quỹ mô tả xung đột là hệ quả ngày càng khó tránh của việc doanh nghiệp thay đổi và mở rộng.
Eric Vishria cho rằng các công ty hiện thay đổi rất nhanh. Doanh nghiệp có thể chuyển hướng hoặc điều chỉnh sản phẩm, từ đó tạo ra xung đột với một công ty khác trong cùng danh mục.
Vishria nói Benchmark vẫn cam kết đồng hành với từng nhà sáng lập và giữ kín những thông tin quỹ tiếp nhận. Ông cũng giảm nhẹ khả năng nhà đầu tư có thể chuyển giao kiến thức hữu ích giữa hai công ty, vì các nhà đầu tư mạo hiểm không phải chuyên gia sản phẩm hay công nghệ.
Trong phần trao đổi về những tranh chấp trực tiếp, Vishria cho biết Benchmark may mắn chưa rơi vào một cuộc xung đột ở mức độ tương tự trường hợp Factory và Cognition. Theo ông, tính độc quyền vẫn rất quan trọng ở giai đoạn đầu mà Benchmark thường lựa chọn đầu tư, nhưng hoàn cảnh có thể thay đổi khi doanh nghiệp phát triển.
AI làm các công ty mở rộng nhanh hơn
Puttagunta nhận định AI đang đẩy nhanh quá trình này. Khi chi phí xây dựng phần mềm “gần như về bằng không”, các nhà sáng lập trở nên đặc biệt tham vọng. Họ nhìn thấy một phạm vi thị trường rộng và muốn chiếm lĩnh toàn bộ, khiến các công ty dễ va chạm hơn trong quá trình mở rộng.
Puttagunta phân biệt hai tình huống. Nếu hai công ty đã là đối thủ trực tiếp ngay từ thời điểm đầu tư, Benchmark xem đây là trường hợp dễ xử lý hơn. Trường hợp khó hơn xuất hiện khi một công ty trong danh mục dần mở rộng sang lĩnh vực của công ty khác.
Minh bạch khi xung đột xuất hiện
Peter Fenton gọi xung đột này là “điểm yếu chí tử” và là vấn đề khó nhất của Benchmark. Ông mô tả quan hệ giữa nhà đầu tư và công ty theo một dải vai trò. Ở một đầu là người đồng sáng lập, người sẽ không xây dựng một doanh nghiệp cạnh tranh. Ở đầu còn lại là nhà đầu tư trên thị trường đại chúng. Người này có thể nắm cổ phần của nhiều đối thủ vì chỉ phân bổ vốn, không trực tiếp định hình công ty.
Benchmark tự đặt mình gần phía người đồng sáng lập hơn. Vì vậy, Fenton xem minh bạch là nguyên tắc cốt lõi. Xung đột không nên chỉ được tiết lộ sau khi đã xảy ra, và nhà sáng lập không được cảm thấy quyền lợi của mình bị xem nhẹ.
Benchmark chưa tuyên bố quy ước không đầu tư vào đối thủ đã chấm dứt. Quỹ vẫn coi tính độc quyền ở giai đoạn sớm, bảo mật thông tin và minh bạch với nhà sáng lập là những yêu cầu quan trọng. Benchmark thừa nhận xung đột sẽ xuất hiện thường xuyên hơn. Vì vậy, nhà sáng lập cần hỏi quỹ sẽ xử lý thế nào nếu một công ty khác trong danh mục tiến vào cùng thị trường.
Tiếp tục theo dõi Sine để cập nhật cách AI thay đổi quan hệ giữa nhà sáng lập, nhà đầu tư và các công ty trong cùng danh mục.
