Astra của OpenAI và Claude Opus 5 của Anthropic đã được dùng để giải hai điện văn Enigma tồn đọng. Theo TechCrunch, Astra tự nghiên cứu hồ sơ, tìm manh mối lịch sử và xây dựng trình mô phỏng Enigma. Claude Opus 5 nhận hướng dẫn chi tiết hơn từ Jack Willis và dùng mẫu chữ ký đã biết của một sĩ quan để phá điện văn. Chuyên gia mật mã học Frode Weirerud sau đó xem xét và xác nhận lời giải của Leffen bằng Astra.
Alan Turing thường được nhắc đến qua phép thử nhằm phân biệt trí tuệ máy móc với trí tuệ con người. Trong Thế chiến II, ông còn đối mặt với một bài toán thực tế hơn: phá hệ thống mật mã Enigma của Đức Quốc xã. Hai lời giải mới cho thấy tác tử AI có thể hỗ trợ một dạng công việc gần với nghiên cứu mật mã hơn là trò chuyện thông thường.
Nội dung điện văn tồn đọng từ năm 2005 được giải như thế nào?
Nhà phát triển Carter Leffen yêu cầu Astra tìm một điện văn chưa được giải trong cơ sở dữ liệu Enigma và phá mã nó. Astra nghiên cứu hồ sơ lưu trữ, tìm manh mối từ bối cảnh, xây dựng trình mô phỏng máy Enigma và khôi phục bản rõ của điện văn đã khiến các nhà nghiên cứu bế tắc từ năm 2005.
Trong chiến tranh, Turing và nhóm mật mã học của ông đã chế tạo một máy tính sơ khai mang tên Bombe. Cỗ máy giúp Anh đọc các điện văn được mã hóa bằng Enigma. Tuy nhiên, một số điện văn lưu trữ vẫn chưa thể giải được, thường do lỗi chép lại hoặc sai sót của người mã hóa ban đầu.
Leffen chỉ đưa cho Astra một yêu cầu ngắn gọn. Sau đó, mô hình tự nghiên cứu hồ sơ, xác định các manh mối cần thiết và dựng công cụ để kiểm tra lời giải.
Quá trình này cho thấy tác tử AI không chỉ trả lời từ dữ liệu có sẵn trong lời nhắc. Nó có thể chia bài toán thành nhiều công việc nối tiếp nhau, gần với cách một tác tử lập trình AI tìm thông tin, viết công cụ rồi kiểm tra kết quả.
Astra hoàn thành trong hai ngày công việc có thể kéo dài nhiều tuần
Frode Weirerud cho rằng công việc Astra hoàn thành trong hai ngày có thể khiến một nhà nghiên cứu con người mất nhiều tuần hoặc nhiều tháng. Weirerud, người duy trì kho tư liệu Crypto Cellar, đã kiểm tra lời giải và nói rằng kết quả khiến ông kinh ngạc.
Weirerud là một kỹ sư điện đã nghỉ hưu và dành nhiều năm quan tâm đến mật mã học. Crypto Cellar lưu trữ tài liệu, hồ sơ và cơ sở dữ liệu điện văn Enigma. Sau khi xem xét kết quả của Leffen, Weirerud đã xác nhận lời giải.
Nhật ký của Astra còn đề cập đến các điện văn thuộc một bộ sưu tập tư nhân không được lưu trên trang của Weirerud. Ông chưa xác định được mô hình có thực sự truy cập các tài liệu đó hay không. Weirerud cho rằng một nhà nghiên cứu khác có thể đã chia sẻ chúng trên mạng, hoặc Astra đã tiếp cận kho lưu trữ công khai của chính phủ Đức.
Weirerud nhận xét GPT 6 Astra hành động như một chuyên gia mật mã học và nghiên cứu lưu trữ chuyên nghiệp. Bản thân ông từng dành vài tuần để nghiên cứu các hồ sơ Bundesarchiv mà Astra nhắc tới.
Tốc độ không loại bỏ nhu cầu kiểm tra. Trường hợp này cũng phản ánh vì sao xác minh là chìa khóa khi hệ thống AI tạo ra khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn.
Claude Opus 5 giải điện văn Enigma thứ hai ra sao?
Claude Opus 5 giải một điện văn khác sau khi chuyên gia mật mã học Jack Willis cung cấp hướng dẫn chi tiết hơn. Manh mối quyết định là mẫu chữ ký đã biết của một sĩ quan. Claude dùng dấu hiệu đó để phá điện văn, sau đó Willis liên hệ với Weirerud để báo kết quả.
Ngày 21 tháng 9, Willis liên hệ với Weirerud và cho biết ông đã dùng Claude Opus 5 của Anthropic để giải điện văn. Cách làm này khác với yêu cầu ngắn mà Leffen đưa cho Astra vì Willis định hướng quá trình giải mã cụ thể hơn.
Crypto Cellar đã công bố quá trình giải điện văn bằng Claude Opus 5. Trường hợp này cho thấy chất lượng manh mối và mức độ hướng dẫn của con người vẫn có thể giữ vai trò quyết định trong công việc của tác tử AI.
Còn bao nhiêu điện văn Enigma chưa được giải?
Theo Weirerud, còn bảy điện văn Enigma chưa được giải và một điện văn đã biết bản rõ nhưng chưa phá được mã. Hai kết quả mới không chứng minh rằng AI có thể giải mọi bí ẩn mật mã. Chúng cho thấy mô hình có thể kết hợp nghiên cứu tư liệu, suy luận theo bối cảnh và xây công cụ cho một bài toán kéo dài nhiều năm.
Điểm đáng chú ý nằm cả ở kết quả lẫn quy trình. Astra tự tìm một mục tiêu trong kho điện văn, lần theo hồ sơ và dựng trình mô phỏng. Opus nhận hướng dẫn nhiều hơn rồi dùng mẫu chữ ký đã biết của một sĩ quan để phá điện văn.
Lời giải bằng Astra được Weirerud kiểm tra và xác nhận, còn trường hợp Opus cho thấy một cách tiếp cận khác dựa nhiều hơn vào hướng dẫn của con người. Trường hợp này cũng đặt ra một tiêu chuẩn thực tế cho tác tử AI: kết quả cần có quy trình đủ rõ để con người xem xét, thay vì chỉ đưa ra một câu trả lời cuối cùng.
Hãy tiếp tục theo dõi Sine để cập nhật những trường hợp tác tử AI thực hiện công việc nghiên cứu có thể kiểm chứng.
