Dave McJannet cho rằng doanh nghiệp cần một lớp kiểm soát chung cho tác tử AI. Lớp này quản lý danh tính, quyền truy cập, mô hình, công cụ, chi phí và dấu vết kiểm toán. Sau 9 năm điều hành HashiCorp, ông đồng sáng lập Dome Systems. Công ty kết nối các chức năng này trong một nền tảng, thay vì để doanh nghiệp tự ghép nhiều công cụ riêng lẻ.
Một ứng dụng doanh nghiệp truyền thống thường đi theo tuyến đường đã được lập trình sẵn. Nó xác thực người dùng, truy vấn đúng hệ thống rồi trả kết quả. Tác tử AI thì khác. Nó có thể mở một hệ thống rồi tìm thêm ngữ cảnh ở hệ thống khác. Sau đó, nó có thể thực hiện hàng chục lệnh gọi công cụ và chuyển dữ liệu qua mô hình ngôn ngữ trước khi đưa ra câu trả lời. Theo The New Stack, chính sự khó đoán này là vấn đề McJannet muốn giải quyết.
Trong doanh nghiệp, câu trả lời cuối cùng chưa phải toàn bộ câu chuyện. Đội ngũ vận hành còn phải biết tác tử đã truy cập hệ thống nào, nhìn thấy dữ liệu gì, thực hiện hành động nào và tiêu tốn bao nhiêu. McJannet mô tả mục tiêu là xây dựng cơ chế để doanh nghiệp có thể nói “đồng ý” với tác tử AI mà không mất quyền kiểm soát.
Tác tử AI khó quản trị hơn phần mềm truyền thống
Tác tử AI khó quản trị vì nó tự chọn công cụ theo dữ liệu nhận được. Nó cũng có thể điều chỉnh chuỗi hành động thay vì chỉ thực hiện một quy trình cố định. Doanh nghiệp vì thế phải đánh giá cả quyền truy cập, dữ liệu trung gian, chi phí và lịch sử hoạt động, không chỉ kết quả cuối cùng.
McJannet so sánh tác tử AI với xe tự lái. Nhà phát triển không thể viết trước mọi tình huống mà một chiếc xe có thể gặp. Mô hình phải tiếp nhận dữ liệu trực tiếp, tương tác với các hệ thống trên xe và đưa ra phán đoán khi điều kiện thay đổi.
Tác tử trong doanh nghiệp vận hành theo cách tương tự. Nó gọi một công cụ, đánh giá kết quả, quyết định có cần công cụ khác hay không rồi tiếp tục cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ. Khả năng tự điều chỉnh giúp tác tử xử lý công việc khó mô tả bằng một kịch bản cố định. Đặc điểm đó cũng khiến hành vi của nó khó kiểm soát hơn.
Việc chỉ đánh giá kết quả đầu ra của một tác tử AI hỗ trợ lập trình là chưa đủ. Trong môi trường doanh nghiệp, quyền truy cập, dữ liệu trung gian, chi phí và toàn bộ chuỗi hành động đều cần được giám sát.
Dome gom ba thành phần vào một lớp kiểm soát
Dome quản lý ba thành phần của tác tử AI trong cùng một lớp kiểm soát. Ba thành phần gồm mã, mô hình và các hệ thống hoặc công cụ phía sau. Nền tảng kết hợp sổ đăng ký tác tử, cổng MCP và bộ định tuyến mô hình để doanh nghiệp áp dụng chính sách xuyên suốt toàn bộ quá trình hoạt động.
Theo The New Stack, Dome Systems được McJannet đồng sáng lập vào đầu năm cùng Marc Holmes, người từng giữ chức giám đốc tiếp thị tại HashiCorp hơn 6 năm. McJannet rời HashiCorp vào tháng 8 năm 2025, sau khi quá trình chuyển giao cho IBM hoàn tất.
HashiCorp niêm yết cổ phiếu vào năm 2021 và được bán cho IBM với giá 6,4 tỷ USD vào năm 2025. The New Stack dẫn lại các mốc này khi mô tả chặng đường gần một thập kỷ McJannet lãnh đạo công ty tạo ra Terraform.
Nội dung lớp kiểm soát của Dome
Dome ra mắt công khai vào tháng 4 với vòng vốn hạt giống 14 triệu USD, theo The New Stack. Nền tảng của công ty xuất phát từ quan điểm rằng mỗi tác tử gồm ba phần: mã, mô hình và các hệ thống hoặc công cụ ở phía sau. Dome đưa cả ba về cùng một nơi để doanh nghiệp có thể áp dụng chính sách xuyên suốt.
Cấu trúc này gồm sổ đăng ký tác tử để theo dõi danh tính, cổng MCP để kiểm soát công cụ mà tác tử được phép gọi, cùng bộ môi giới và định tuyến để quản lý mô hình. Đây cũng là những thành phần cốt lõi của hạ tầng AI trong doanh nghiệp, nơi khả năng vận hành và kiểm soát quan trọng không kém bản thân mô hình.
Quá trình thiết lập bắt đầu bằng việc đăng ký tác tử, cấp danh tính, xác định ai được gọi nó và kết nối các công cụ phía sau. Trong ví dụ của Dome, công cụ đó là Zendesk. Sau đó, doanh nghiệp kết nối nhà cung cấp mô hình, gom các mô hình vào một nhóm có quy tắc định tuyến và chuyển đổi dự phòng, rồi đặt toàn bộ tác tử sau một cổng chung.
Khi các thành phần đã được nối với nhau, đội ngũ quản trị có thể đặt quyền cho từng lệnh gọi, kiểm tra phản hồi bằng các lớp bảo vệ, giới hạn chi tiêu bằng hạn mức và lưu một dấu vết kiểm toán chung cho hoạt động của tác tử.
Vì sao các công cụ rời rạc chưa đủ
Các công cụ rời rạc chỉ quan sát từng phần trong hoạt động của tác tử AI. Bộ định tuyến mô hình theo dõi chi phí, cổng công cụ quản lý quyền gọi và sổ đăng ký lưu danh tính, nhưng tác tử liên tục di chuyển giữa các phần đó. Việc tách rời làm phát sinh thêm bài toán tích hợp và giám sát.
McJannet cho biết nhiều doanh nghiệp đang tự ghép các mảnh này. Một bộ định tuyến mô hình được dùng để kiểm soát chi phí, trong khi cổng công cụ riêng xử lý an ninh và vận hành. Một số đơn vị còn tự xây sổ đăng ký tác tử để kết nối các hệ thống.
Cách làm đó tạo thêm một bài toán tích hợp. Bộ định tuyến chỉ nhìn thấy một phần hoạt động, cổng công cụ quản lý phần khác, còn tác tử liên tục di chuyển giữa hai bên. Theo McJannet, chỉ cung cấp cổng công cụ hoặc bộ định tuyến mô hình sẽ không tạo được một hệ thống kiểm soát bao quát.
Dome đặt cược rằng doanh nghiệp sẽ ưu tiên một lớp quản trị trải rộng trên toàn bộ tác tử thay vì chắp nối nhiều cổng, bộ định tuyến và sản phẩm bảo mật. Nhu cầu này càng rõ khi giám sát tác tử trở thành một ưu tiên bảo mật, bởi doanh nghiệp cần dựng lại được chuỗi hành động sau khi sự cố xảy ra.
Dome mở đường tự phục vụ
Dome đang mở nền tảng theo mô hình tự phục vụ, với giá công khai, gói miễn phí và khả năng bắt đầu bằng thẻ tín dụng. Công ty vẫn duy trì quy trình bán hàng cho khách hàng lớn, nhưng muốn các nhóm nhỏ có thể thiết lập lớp kiểm soát trước khi bước vào quá trình rà soát của doanh nghiệp.
Sau những tháng đầu cung cấp quyền truy cập sớm, Dome bắt đầu mở nền tảng cho người dùng tự đăng ký. Công ty công khai giá, có gói miễn phí và cho phép người thực hành bắt đầu bằng thẻ tín dụng, đồng thời vẫn duy trì quy trình bán hàng doanh nghiệp cho khách hàng lớn.
McJannet nói với The New Stack rằng Dome muốn hạ rào cản tham gia xuống mức thấp nhất có thể. Trước thời điểm mở dịch vụ, công ty đã ghi nhận một số lượt đăng ký theo hình thức tự phục vụ, nhưng nguồn tin không công bố con số cụ thể.
Đối tượng dùng mô hình tự phục vụ
Cách tiếp cận này không chỉ hướng đến các nhóm kỹ thuật nền tảng tại doanh nghiệp lớn. Một công ty chỉ có 1 hoặc 2 người xây tác tử để bán cho khách hàng doanh nghiệp cũng có thể dùng Dome trước khi bước vào quá trình rà soát an ninh và vận hành.
Đây thường là lúc nhà phát triển gặp trở ngại. Khách hàng cần biết danh tính được thực thi ra sao, ai có thể xem dữ liệu mà tác tử truy cập, chuyện gì xảy ra khi nó gọi tác tử khác và liệu toàn bộ hoạt động có thể được dựng lại sau đó hay không.
Một số nhà phát triển từng hỏi liệu tác tử của họ có thể được “chứng nhận” trên Dome hay không. McJannet khẳng định Dome hiện chưa vận hành chương trình chứng nhận như vậy. Ông chỉ cho rằng việc đăng ký tác tử trên nền tảng có thể giúp xử lý các yêu cầu hạ tầng mà khách hàng doanh nghiệp đặt ra.
Bài học từ thời kỳ điện toán đám mây
McJannet cho rằng tác tử AI đang tạo ra sức ép tương tự giai đoạn đầu của điện toán đám mây. Nhà phát triển muốn triển khai nhanh, trong khi đội ngũ an ninh và vận hành cần cơ chế kiểm soát. Nhóm kỹ thuật nền tảng phải dung hòa hai yêu cầu để ứng dụng mới có thể đi vào vận hành.
McJannet nhìn thấy sự tương đồng giữa tác tử AI hiện nay và giai đoạn đầu của điện toán đám mây. Khi đó, nhà phát triển có thể dùng thẻ tín dụng để triển khai trực tiếp lên Amazon, tạo ra những ứng dụng trước đây khó xây dựng. Doanh nghiệp chấp nhận điện toán đám mây vì sức hút của các ứng dụng, dù đội ngũ vận hành và an ninh còn dè dặt.
Vai trò của nhóm kỹ thuật nền tảng
Giai đoạn tiếp theo buộc các tổ chức phải chuẩn hóa việc cấp tài nguyên, thông tin xác thực, kết nối mạng và các cơ chế kiểm soát khác. Năm 2020, theo The New Stack, HashiCorp ra mắt HashiCorp Cloud Platform để cung cấp các công cụ hạ tầng dưới dạng dịch vụ đám mây được quản lý.
Các nhóm kỹ thuật nền tảng dần trở thành bên dung hòa hai yêu cầu: để nhà phát triển tiếp tục xây dựng, đồng thời cung cấp đủ khả năng kiểm soát cho bộ phận an ninh, vận hành và tài chính. McJannet cho rằng tác tử AI đang tái tạo sức ép đó.
Nhà phát triển có thể tạo ra nhiều ứng dụng, nhưng đội vận hành và an ninh chưa sẵn sàng cho phép chúng hoạt động rộng rãi. Theo McJannet, nhóm kỹ thuật nền tảng phải xây được cơ chế để doanh nghiệp có thể nói “đồng ý” mà không mất quyền kiểm soát.
Dome còn phải chứng minh điều gì
Dome vẫn phải chứng minh một lớp kiểm soát chung có thể quản lý quyền, dữ liệu nhạy cảm, chi phí và dấu vết hoạt động tốt hơn hệ thống ghép từ nhiều sản phẩm. Công ty chưa công bố tên khách hàng, vì vậy hiệu quả của cách tiếp cận này trong môi trường doanh nghiệp chưa thể được đánh giá công khai.
McJannet nói với The New Stack rằng chưa doanh nghiệp nào từng làm việc với Dome sẵn sàng xuất hiện công khai, dù công ty đã dành 8 tháng trao đổi với hàng chục doanh nghiệp.
Khoảng trống đó khiến bài toán của Dome vẫn còn mở. Công ty phải chứng minh rằng một lớp kiểm soát chung có thể quản lý quyền, che dữ liệu nhạy cảm, giới hạn chi tiêu và lưu dấu vết hoạt động tốt hơn hệ thống được ghép từ nhiều sản phẩm riêng biệt.
Luận điểm của McJannet là các ứng dụng mới chỉ trở nên phổ biến khi doanh nghiệp có đủ cơ chế để cho phép chúng đi vào vận hành. Dome muốn tạo một hành lang trong đó tác tử vẫn có thể hành động tự chủ, nhưng không vượt khỏi giới hạn mà tổ chức đặt ra.
Hãy tiếp tục theo dõi Sine để cập nhật cách các nền tảng hạ tầng đang đưa tác tử AI vào môi trường doanh nghiệp.
